Türk sinemasının bir dönemine damga vuran ve canlandırdığı karakterlerle hafızalarda yer edinen ülnü oyuncu Birsen Ayda, 1 Ocak 1946 tarihinde Ankara'da dünyaya gözlerini açtı. Yeşilçam'ın unutulmaz simalarından biri haline gelen sanatçı, İzmir sahilinde tesadüfen keşedilerek adım attığı beyazperdede, özellikle tarihi macera filmlerindeki rolleriyle fırtınalar estirdi. Henüz ortaokul yıllarında başlayan bu serüven, onu Türk sinema tarihinin en çok konuşulan figürlerinden biri haline getirecekti.
Yeşilçam Yolculuğu ve Vamp Kadın Efsanesi
Gençlik yıllarında İzmir Kız Lisesi bünyesinde eğitim gören ve okulun ortaokul kısmını başarıyla tamamlayan Ayda'nın yaşam çizgisi, Ege sahillerinde yürürken tamamen değişti. Dönemin ülnü yönetmenlerinden Seyfi Havaeri, İzmir kıyılarında rastladığı bu genç kızın ışıltısını hemen fark ederek ona sinema dünyasının kapılarını aralayan o teklifi sundu. Bu tesadüfi karşılaşma, Türk sinemasına yeni bir yıldız kazandırmak üzereydi. Sanatçı, henüz çok genç yaşta, 1956 senesinde izleyiciyle buluşan Sevda Sahilleri isimli sinema yapıtıyla Yeşilçam sahnesine ilk adımını attı.
Yıllar geçtikçe oyunculuk yeteneğini geliştiren ve sinema çevrelerinde adından söz ettiren oyuncu, asıl büyük çıkışını 1970'li yıllarda gerçekleştirdi. Türk sinemasının efsanevi tarihi yapımları olan Malkoçoğlu ve Battal Gazi gibi yapıtlardan oluşan kadrolara dahil olan oyuncu, buralarda hayat verdiği 'vamp kadın' tiplemeleriyle geniş kitlelerin ilgisini çekmeyi başardı. Özellikle sinemaseverlerin zihnine kazınan meşhur Seksi Maria karakteri, onun bu dönemdeki popülerliğini zirveye taşıdı. Kariyeri boyunca yirmiden fazla sinema filminde boy gösteren oyuncunun rol aldığı başlıca yapımlar şunlardır:
- Fatih'in Fedaisi
- Tarkan Altın Madalyon
- Ayşecik ile Ömercik
- Cehenneme Dolmuş
Evlilik Dönemi ve Sinemadan Uzaklaşma
Sinema kariyerindeki başarısıyla göz dolduran güzel aktris, 1960'lı yıllarda fırtınalar estiren bir isimle hayatını birleştirdi. Dönemin popüler şarkısı Sarmaşık Gülleri ile adından sıkça söz ettiren yakışıklı ses sanatçısı Atınç ile dünyaevine giren Ayda, evlilik kararıyla birlikte hayatında yepyeni bir sayfa açtı. Eşinin yoğun ricası üzerine, parıldayan beyazperde kariyerine veda etme kararı aldı ve setlerden tamamen uzaklaştı. Sanata veda eden ülnü çift, İstanbul'un kalbi sayılan Beyoğlu'na yöneldi. Burada ailece işletecekleri yeni bir dükkan açtılar.
Hukuki Dolandırıcılık ve Zorlu Son Yıllar
Beyoğlu'ndaki işletme, aile için huzurlu bir ticari serüven olarak başlasa da ilerleyen süreçte büyük bir trajediye dönüştü. İş yerini kiraladıkları şahısların resmi belgeler üzerinde gerçekleştirdiği usulsüzlükler, ailenin hayatını tamamen altüst etti. Kiracılar, vergi levhası ve iş yeri ruhsatında usulsüz oynamalar yaparak dükkanın mülkiyetini haksız şekilde kendi üzerlerine geçirdiler. Bu dolandırıcılık eylemiyle yetinmeyen şahıslar, geride kalan büyük miktardaki vergi borçlarını da doğrudan Ayda'nın üzerine yıktılar.
Zorlu ekonomik koşullar altında ezilen ve borçlarını ödeyebilmek için çareler arayan oyuncu, 2009 senesinde çaresizlikten ötürü kendi böbreğini satışa çıkardığını duyurarak kamuoyunda derin bir yankı uyandırdı. Hayatının son dönemini maddi zorluklarla ve sağlık sorunlarıyla mücadele ederek geçiren sinema emektarı, son yıllarında Zeytinburnu ilçesinde yer alan bir huzurevinde ikamet etmeye başladı. Yeşilçam emektarı, burada 65 yaşında hayata gözlerini yumdu. Ölüm tarihi ise kayıtlara 10 Ekim 2011 olarak geçti. Türk sinemasının bu değerli oyuncusunun cenazesi, Yeniköy Mezarlığı bünyesinde toprağa verilerek son yolculuğuna uğrandı.