Türk tiyatro, sinema dünyasının ve yakın dönem siyaset hayatının bilinen figürlerinden biri olan Barış Atay Mengüllüoğlu, 22 Eylül 1981 tarihinde Almanya'nın Wilhelmshaven kentinde dünyaya geldi. Aslen Arap-Alevi kökenli olan isim, çocukluk ve gençlik yıllarının ilk dönemlerini Hatay'ın Mengüllü köyünde geçirerek hayatına yön verdi. Sanat eğitimini tiyatro alanında tamamladıktan sonra televizyon ekranlarında canlandırdığı karakterlerle geniş kitlelerin sevgisini kazandı. Sanatçı, ilerleyen yıllarda oyunculuk kariyerinin yanı sıra aktif siyasete atılarak milletvekili olarak parlamentoda görev yaptı.
Eğitim Hayatı ve Sanat Kariyerinin Başlangıcı
Mengüllüoğlu, yükseköğrenimine ilk olarak Çukurova Üniversitesi Biyoloji Bölümü bünyesinde adım attı. Ancak içindeki sahne tutkusu, onu son senesinde bu okulu bırakmaya yöneltti. İstanbul'a taşınan genç yetenek, Yeditepe Üniversitesi Tiyatro Bölümü sınavlarını kazanarak buradaki eğitimini başarıyla tamamladı. Akademik birikimini artırmak amacıyla 2011 yılında Kadir Has Üniversitesi Sinema ve Televizyon Bölümü'nde yüksek lisans programına başladı.
Televizyon izleyicileri onu ilk olarak Hacı ve Şöhret dizilerindeki performanslarıyla tanıdı. Her iki yapım da beğeni topladı. Genç oyuncunun asıl büyük çıkışı ise Arka Sıradakiler dizisinde canlandırdığı Saffet karakteriyle gerçekleşti. Bu rol, onun kariyerinde önemli bir dönüm noktası oldu. Sonraki dönemde Hayat Devam Ediyor ve Şubat yapımlarında izleyici karşısına çıktı.
Sinema alanında da aktif bir üretim süreci geçiren sanatçı, birçok filmde rol üstlendi. Oyuncunun yer aldığı filmler şunlardır:
- Kabuk
- Zincirbozan
- Güzel Günler Göreceğiz
- Köpek
- Eksik
- Damat Koğuşu
Yönetmenlik alanında da kendisini gösterdi. Sanatçı, Eksik ve Aden adını taşıyan uzun metrajlı sinema filmlerinin yönetmen koltuğunda oturarak kamera arkasındaki yeteneğini gözler önüne serdi.
Tiyatro Çalışmaları ve Karşılaşılan Yasaklar
Tiyatro sahnelerinden hiçbir zaman kopmayan Atay, 2013 senesinde Kadıköy Emek Tiyatrosu bünyesinde sahnelenen, Özen Yula imzalı Kırmızı Yorgunlar oyununda rol aldı. Bu performansı sergilediği süreçte gerçekleştirdiği birtakım sosyal medya paylaşımları gerekçe gösterilerek emniyet güçlerince gözaltına alındı. Yaşanan bu olayın ardından, oyunun Gebze Osman Hamdi Bey Sahnesi'nde sergilenmesine engel olunduğu öne sürüldü. Bu durum, sanat camiasında ve kamuoyunda ciddi sansür tartışmalarına yol açtı.
Oyuncu, 2015-2016 yılları arasında yine aynı tiyatroda dikkat çeken bir projeye imza attı. Onur Orhan'ın yazdığı ve Caner Erdem'in yönettiği tek kişilik Sadece Diktatör oyununu sahneledi. Herhangi bir yer ve zamanı belli olmayan, kapalı bir çalışma odasında sahnelenen bu çarpıcı eser, üçüncü sezonunda hükûmet tarafının sakıncalı bularak tamamen sahneden kaldırıldı.
Siyasi Yaşamı ve Milletvekilliği Dönemi
Sanat kimliğinin yanı sıra toplumsal ve muhalif duruşuyla da ön plana çıkan Barış Atay, 2013 yılının Kasım ayında emniyet birimlerince yürütülen Redhack soruşturması kapsamında polis tarafından gözaltına alındı. Üç günlük gözaltı süresinin ardından serbest bırakıldı. Siyasi arenadaki en somut adımı ise 2018 Türkiye genel seçimlerinde attı. Halkların Demokratik Partisi (HDP) listelerinden aday gösterilen Atay, Hatay milletvekili olarak Meclis'e girmeye hak kazandı.
Parlamentoya girdikten kısa bir süre sonra, 11 Ekim 2018 tarihinde Türkiye İşçi Partisi (TİP) saflarına katıldı. Milletvekilliği süresince partisi adına aktif çalışmalar yürüttü. 2020 yılının Haziran ayında, TİP bünyesinde kullandığı parti aracının siyasi rakiplerince sabote edildiği öne sürüldü. Aracın kaza yapması amacıyla gerçekleştirildiğini iddia ettiği bu sabotaj girişimi kamuoyunda yankı buldu. 2023 genel seçimleri sürecinde ise bu defa Türkiye İşçi Partisi'nin Antalya bölgesi milletvekili aday listesinde yer aldı fakat yapılan oylamaların ardından Meclis'e girmek için yeterli oy oranına ulaşamadı.