Diyarbakır'da 1959 yılında dünyaya gelen tıp doktoru ve akademisyen Prof. Dr. Ayşegül Jale Saraç, Dicle Üniversitesi'nin ilk kadın rektörü olarak görev yapmış, ancak sonraki yıllarda karşılaştığı adli süreçlerle kamuoyunun gündemine yerleşmiştir.
Akademik Yükseliş ve Bilimsel Çalışmalar
Başarılı bir öğrencilik hayatı geçiren Saraç, 1983 yılında eğitim gördüğü Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden dönem ikinciliği derecesiyle mezun olmayı başardı. Aynı kurumda akademik kariyerine devam ederek 1988'de fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanı olarak görev almaya başladı. Bilimsel alandaki gayretli çalışmaları neticesinde 1991 yılında doçent, 1997 yılında ise profesör unvanını elde etti. Saraç, 1993 ile 2016 yılları arasında Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı Başkanlığı görevini kesintisiz olarak yürüttü. Akademik birikimiyle tanınan profesörün, ulusal ve uluslararası dergilerde yayımlanmış 100'ün üzerinde bilimsel makalesi bulunmaktadır. Yurt içi ve dışındaki kongrelerde 100'den fazla bildirisi sunuldu. İtalya'da 2004 senesinde gerçekleştirilen Dünya Lazer Kongresi'nde yer aldığı araştırma ekibiyle Dünya Birinciliği Kupası'nı kazanarak Diyarbakır Valiliği tarafından sunulan Bilime Katkı Onur Ödülü'ne layık görülmüştür. Üniversitede çeşitli kurul üyeliklerinde de bulundu.
Saraç'ın mesleki kariyerindeki öne çıkan bazı başarılar şunlardır:
- Tıp fakültesinden ikincilik derecesiyle mezuniyet
- Dünya Lazer Kongresi'nde kazanılan birincilik kupası
- Yüzün üzerinde bilimsel makale ve bildiri çalışması
Siyaset Arenası ve Rektörlük Dönemi
Saraç, akademik kimliğinin yanı sıra siyasete de adım atarak toplumsal hayatta rol üstlenmek istedi. Bu kapsamda 2007 yılındaki genel seçimlerde Adalet ve Kalkınma Partisi'nden Diyarbakır milletvekili adaylığına başvurdu fakat seçimi kazanamadı. Politik denemenin ardından üniversitedeki görevine geri dönen Saraç, 2008 yılının Ağustos ayında rektörlük seçimlerine katıldı. Yapılan oylamada üçüncü sırada yer almasına rağmen dönemin Cumhurbaşkanı Abdullah Gül tarafından kurum rektörlüğüne atandı. Böylece üniversitenin ilk kadın rektörü oldu. Göreve gelmesinden birkaç yıl sonra, 2014 yılındaki seçimlerin ardından başörtüsü takmaya başladığını kamuoyuna gösterdi.
Hukuki Süreçler ve Mahkeme Kararı
Eski rektörün hayatı, 20 Temmuz 2016 tarihinde başlatılan terör soruşturmaları kapsamında tamamen yeni bir seyre girdi. Yükseköğretim Kurulu tarafından açığa alınmasının hemen peşinden emniyet mensupları tarafından rektörlük binasında gözaltına alındı. Hemen ardından 24 Temmuz 2016 tarihinde resmi olarak tutuklandı. Diyarbakır 4. Ağır Ceza Mahkemesinde görülen davanın 21 Şubat 2018 tarihindeki duruşmasında adli kontrol şartıyla tahliye edildi. Davanın 23 Eylül 2021 tarihindeki karar duruşmasında kendisine 6 yıl 3 ay hapis cezası verildi.