Türk çocuk edebiyatının en üretken ve saygın isimlerinden biri olan Ayla Çınaroğlu, 1939 yılında Ankara'da dünyaya gözlerini açmıştır. Yazar, yarım asrı aşan yaratıcı yolculuğunda kaleme aldığı öyküler, şiirler ve tiyatro oyunlarıyla nesiller boyu çocukların hayal dünyasını şekillendirmiştir. Sanatçı eserlerinde estetik ve eğitsel değerleri ustalıkla birleştirir. Çocuklara okuma sevgisi aşılamayı ise temel bir misyon edinmiştir. Grafik eğitimiyle pekişen çizerlik yeteneğini kitaplarına yansıtan Çınaroğlu, hem ulusal hem de uluslararası düzeyde takdir toplayan çok yönlü bir edebiyatçıdır.
Akademiden Çocuk Dünyasına Uzanan Sanat Köprüsü
Çınaroğlu, eğitimini Devlet Güzel Sanatlar Akademisi'nde tamamlamıştır. Sanatçı 1961 yılında Grafik Sanatlar Bölümü'nden başarıyla mezun olmuştur. Mezuniyetinin ardından profesyonel hayatına grafiker unvanıyla adım atarak görsel tasarım alanında değerli çalışmalar gerçekleştirmiştir. Sanatçının kariyerindeki asıl kırılma noktası ise 1972 yılında çocuk edebiyatına yönelmesiyle gerçekleştirilmiştir. Bu tarihten itibaren çocuk dünyasına hitap eden metinler üretmeye başlayan yazar, eserlerinin önemli bir kısmını bizzat resimleyerek görsel dilini de ortaya koymuştur. Derinlikli üslubu sayesinde kısa sürede çocuk dergilerinin aranan isimlerinden biri haline gelmiştir. Ayrıca kaleme aldığı nitelikli metinler, Milli Eğitim Bakanlığı'nın Türkçe ders kitaplarında da yer bularak geniş kitlelere ulaşmıştır. Yurt dışındaki pek çok yayın organında da hem yazar hem de illüstratör kimlişiyle tanıtılarak küresel ölçekte takdir edilmiştir. O, ilk günkü heyecanını korumaktadır. Bu doğrultuda çocuklara okuma alışkanlığı kazandırmak ve onlara kitabı sevdirmek adına sayısız okulda söyleşiler ve etkinlikler düzenlemeye devam etmektedir.
Tiyatro Sahnesinde Çevre ve Giysi Tasarımları
Ayla Çınaroğlu'nun sanat üretimi yalnızca kitap sayfalarıyla sınırlı kalmamış, tiyatro sahnelerine de güçlü bir şekilde taşınmıştır. Sanatçı sahne tasarımı alanında da son derece aktiftir. Deneyimli yazar, 1990 ile 1993 yılları arasında ünlü oyun yazarı Güngör Dilmen'in kaleme aldığı Ben Anadolu oyunu için çalışmıştır. Bu süreçte eserin giysi, dekor ve çevre tasarımlarını başarıyla hayata geçirmiştir. Söz konusu oyun, yurt içinde ve yurt dışındaki sahnelerde İngilizce, Almanca ve Türkçe dillerinde sergilenerek büyük ses getirmiştir. Bunun yanı sıra Çınaroğlu'nun kendi yazdığı tiyatro eserleri de sahne dünyasında kendine sağlam bir yer edinmiştir. Sanatçının bazı oyunları Devlet Tiyatroları ile İstanbul Şehir Tiyatroları'nın seçkin repertuvarlarına dahil edilmiştir. Örneğin, çocukların büyük bir ilgiyle izlediği Miğer oyunu, 1988 yılında Salih Kalyon'un rejisiyle Kuzguncuk Yerel Tiyatrosu'nda seyirciyle buluşmuştur. Aynı eser daha sonra 1993'te İzmir Devlet Tiyatrosu'nda ve 2004-2005 sezonunda Ankara Devlet Tiyatrosu'nda sahnelenmiştir. Ayrıca yazarın Al Takkeli Dev ile Mor Takkeli Dev ve Boş Kaplumbağa isimli sevilen oyunları, 1998 yılında Kültür Bakanlığı'nın maddi destekleriyle Masal Gerçek Tiyatrosu tarafından sahneye konmuştur. Tiyatro, onun için büyük bir tutkudur.
Edebiyat ve Tasarım Dünyasından Gelen Seçkin Ödüller
Çok yönlü sanat üretimiyle dikkat çeken Ayla Çınaroğlu, uzun soluklu kariyeri boyunca pek çok prestijli ödüle layık görülmüştür. Sanatçının kazandığı ödüller ve elde ettiği önemli başarılar şu şekilde sıralanabilir:
- Yazın Alanındaki Ödüllerı: 1979 yılında Kültür Bakanlığı'nca düzenlenen çocuk öyküsü ve çocuk filmi senaryosu yarışmalarında ikincilik alan yazar, 1982'de TOBAV çocuk oyunları yarışmasında birincilik elde etmiştir. Ayrıca 1984'te DE Yayınevi Masal Yarışması'nda ikinci, 1988'de Enver Naci Gökşen Öykü Yarışması'nda üçüncü ve 1998'de Kültür Bakanlığı Çocuk Filmi Senaryosu Yarışması'nda yeniden ikinci olmuştur.
- Tasarım Alanındaki Başarıları: 1994 yılında Turizm Bakanlığı'nın hediyelik eşya yarışmasında TRT Özel Ödülü'nü kazanan Çınaroğlu, 1998'de Kültür Bakanlığı En İyi Tasarlanmış Kitap yarışmasında hem ikincilik hem de üçüncülük ödüllerinin sahibi olmuştur.
- Onur ve Saygınlık Ödüllerı: 2005 yılında ÇİKEDAD, Marmara Eğitim Kurumları ve Maltepe Üniversitesi tarafından Çocuk ve İlk Gençlik Edebiyatı Onur Ödülü'ne layık görülmüştür. Sanatçı ayrıca 2006'da Çocuk ve Gençlik Yayınları Derneği (ÇGYD) önerisi ile uluslararası düzeydeki IBBY Yazın Onur Listesi'nde yer bulmuştur.
- Andersen Adaylığı ve Sempozyum: 2007 yılında Eskişehir Osmangazi Üniversitesi bünyesinde adına özel bir bilimsel sempozyum düzenlenen Çınaroğlu, 2008 yılında ÇGYD tarafından dünyanın en prestijli çocuk edebiyatı ödüllerinden biri olan IBBY Andersen Ödülü Türkiye adayı olarak ilan edilmiştir.
Ayla Çınaroğlu, zengin düş gücüyle bezedişi Tembel Fare Tini, Mızmız Mırnav, Zarfogami ve Veli'nin Kurabiyesi gibi çok sayıda popüler çocuk kitabına imza atmıştır. Bugün evli ve iki kız çocuk annesi olan değerli yazar, ürettiği nitelikli yapıtlarla yarınların okurlarını yetiştirmeye devam etmektedir. Onun masalları çocukların kalbindedir.
