Türk sinemasının ve tiyatrosunun en karakteristik simalarından biri olan Ayfer Feray, 27 Nisan 1931 tarihinde İzmir'de dünyaya gözlerini açtı. Sanat hayatı boyunca yetmişten fazla sinema filminde rol üstlenen usta sanatçı, sergilediği güçlü kadın karakterlerle izleyicilerin zihninde silinmez bir yer edinmeyi başardı. Hem beyaz perdede hem de sahne tozunu yuttuğu tiyatro salonlarında Türk oyunculuk sanatına yön veren Feray, kendine has üslubuyla sanat dünyasında derin bir iz bırakarak 14 Temmuz 1994'te Bodrum'da yaşama veda etti.
Yeşilçam Sahnelerinden Tiyatro Kulislerine Uzanan Bir Yolculuk
Ayfer Feray, sinema dünyasında özellikle üstlendiği yardımcı rollerle geniş kitlelerin beğenisini topladı. Bu unutulmaz karakterlerin en başında, sinemadaki en bilinen işlerinden biri olan Vesikalı Yarim filmindeki Müjgan karakteri gelmektedir. Oyuncu, sinemada kazandığı bu şöhretle yetinmeyerek enerjisinin büyük bir kısmını tiyatro sahnelerine adamayı tercih etti. Tiyatroya adadığı bu emek meyvesini verdi. Dormen Tiyatrosu'nun oyuncu kadrosunda bir dönem yer alarak Şahane Züğürtler ve Yedi Kocalı Hürmüz gibi Türk tiyatro tarihinin popüler oyunlarında sahne aldı. Daha sonraları bu köklü topluluktan ayrılarak Nisa Serezli ile birlikte Ayfer Feray - Nisa Serezli Topluluğu'nu ve hemen ardından Çevre Tiyatrosu'nu kurdu.
Zorluklar, Kazalar ve Sanatla Şekillenen Bir Yaşam
Usta sanatçının yaşam çizgisi, sadece alkışlarla değil, büyük zorluklar ve talihsizliklerle de sınandı. Kariyerinin ilk yıllarında, 1952 yılında Metin Erksan'ın yönettiği ve Bedri Rahmi Eyüboğlu'nun yazdığı Karanlık Dünya filminin çekimlerinde yer aldı. Ancak bu projenin tamamlanmasına ramak kala, filmin oyuncu kadrosunda yer alan Aclan Sayılgan ve Kemal Bekir gibi meslektaşlarıyla beraber Komünist tevkifatı kapsamında gözaltına alınarak tutuklandı. Yıllar sonra, 1966 yılında Çingene filminin çekim aşamasında sette yaşanan feci bir kaza neticesinde elleri ve yüzünün bir bölümü ağır biçimde yandı. Bu yaralanmanın ardından Londra'daki bir klinikte tedavi gördü.
Tiyatro Sahnesinde Kendi Adıyla Yükselen Bir Ekol
Kurucusu olduğu toplulukların dağılmasının ardından sanatçı, pes etmeyerek kendi ismini taşıyan Ayfer Feray Tiyatrosu'nu hayata geçirdi. Bu prestijli tiyatronun çatısı altında Türk tiyatrosunun ve sinemasının mihenk taşı haline gelecek dev isimleri bir araya getirdi. Tiyatronun oyuncu kadrosunda şu önemli isimler yer almaktaydı:
- Osman Alyanak
- Ferhan Şensoy
- Şevket Altuğ
- Kemal Sunal
- Hadi Çaman
- Ahmet Gülhan
Bu kadro büyük başarılar yakaladı. Sanatçının aile yaşantısı da yine sanat dünyasıyla iç içe şekillendi. Meslektaşı Günfer Feray'ın ablası olan sanatçı, bir dönem futbol efsanesi Metin Oktay ile anşalsa da gazeteci Samim Tara ile evlendi. Bu evlilikten reklam yönetmeni oğlu Ali Tara ve kızı Süeda Tara dünyaya geldi.
Sanatçı, 63 yaşında Muğla'nın Bodrum ilçesinde hayata gözlerini yumdu ve naaşı da buraya defnedildi. Vefatının ardından ismi doğduğu topraklarda yaşatılmaya devam etti. İzmir Bornova'daki Büyükpark içerisinde yer alan açık hava sahnesine sanatçının anısını yaşatmak adına Ayfer Feray Açıkhava Tiyatrosu adı verildi. Murathan Mungan'ın bir söyleşisinde, 'Fransız olsaydı şimdiye ikondu' diyerek değerinin yeterince bilinmediğine dikkat çektiği usta oyuncu, Türk sinemasındaki güçlü kadın rollerinin ve tiyatronun sarsılmaz emekçilerinden biri olarak belleklerde yer almaya devam etmektedir.