Balıkesir'in kültürel ve tarihi mirasını aydınlatmak amacıyla yıllarca çalışan tarihçi ve yazar Aydın Ayhan, 1947 senesinde Ayvalık'ta dünyaya geldi. Gençlik yıllarından itibaren kendisini eğitime ve geçmişin izlerini sürmeye adayan araştırmacı, bölgenin milli mücadele dönemini, mimari eserlerini ve demografik yapısını geniş arşiviyle gün ışığına çıkardı.
Eğitim Hayatı ve Öğretmenlik Yılları
Henüz yedi yaşındayken, 1954 senesinde ailesiyle birlikte Balıkesir'e yerleşen Ayhan, buradaki lise tahsilini Balıkesir Lisesi'nde tamamladı. Yükseköğrenimini Gazi Eğitim Fakültesi'nde tamamladı. İlk öğretmenliğini 1967 yılında, henüz 20 yaşındayken yaptı. Almanca öğretmenliği branşını 2008 yılına kadar sürdürdü. Bu süreçte II. Dünya Savaşı ve öncesine dair birçok Almanca yayını Türk okuyucusuyla buluşturdu. Eğitim alanındaki 40 yıllık mesaisini 2008'de noktalayan tecrübeli akademisyen, Balıkesir Üniversitesi'nin mezuniyet töreninde öğrencilerine veda etti.
Tarihsel Araştırmaları ve Keşifleri
Yazarın Balıkesir yöresine duyduğu merak, onu kentin sosyo-kültürel yapısı üzerine önemli araştırmalara yönlendirdi. Bu kapsamda 1996 ile 2000 yılları arasında, bölgenin simgelerinden olan Yağcıbedir halıları ve bu halıların taşıdığı motifler üzerine gerçekleştirdiği çalışmalara imza attı. Akademisyen, 2012 yılında Balıkesir İl Jandarma Komutanlığı'nın düzenlediği özel bir programda jandarma personeliyle buluştu. Komutanlığın davetiyle gerçekleştirdiği bu sunumunda, şehrin demografik gelişimini, toplumsal esnekliğini ve dün ile bugün arasındaki değişimleri bilimsel açıdan inceleyen Ayhan, katkılarından ötürü plaketle ödüllendirildi. Ayhan'in 2013 yılındaki araştırması önemli bir keşifle sonuçlandı. Zağnos Paşa Camisi'nin hazire kısmındaki duvarda yer alan saatin, dakikaları değil yılları gösterdiği saptandı. Aynı zamanda 2018'de Millî Mücadele kahramanlarını gün yüzüne çıkartma çalışmasıyla, İvrindili Terzi İsmail'in hayat hikayesini geniş kitlelere aktardı.
Kent Hafızası ve Milli Mücadele Arşivi
Aydın Ayhan'ın çalışma alanları yalnızca kişilerle ve yapılarla sınırlı kalmadı. O; ulaşım hatlarından caddelere kadar kent dokusunu oluşturan her unsura odaklandı. Şehrin kara ve demiryollarını, tarihi Millî Kuvvetler Caddesi'ni ve ünlü Park Köprüsü'nü ayrıntılarıyla inceledi. Ayrıca Balıkesir Mevlevihanesi ile bu mekanda gerçekleşen yangının geçmişini tüm detaylarıyla belgelerle ortaya koydu. Sahip olduğu değerli tarih arşivi ve kaleme aldığı eserler, diğer yazarların da takdirini topladı. Meslektaşı Ramazan Demir, onun bu emeğini överek kendisini "Balıkesir'in geçmişini buram buram yazan adam" olarak betimledi. Ayhan, Millî Mücadele yıllarına ve Mustafa Kemal Atatürk'ün Balıkesir'de yaptığı konuşmalara dair çok özel vesikalarla zenginleşen arşivini özenle korumaktadır. Yazar, bu bölgeyi "vatanın kalbinin attığı şehir ve askeri özellikleriyle öne çıkan önemli bir kale" biçiminde nitelemektedir. Bölgenin tarihsel serçvenini aydınlatmak adına Balıkesir Hutbesi, Balıkesir Kongresi ve kentin kurtuluş mücadelesi gibi kritik konuları detaylandırarak bu önemli gelişmeleri kaleme alıp geleceğe taşımıştır.