Türk halk müziğinin efsanevi ismi Arif Sağ, 25 Şubat 1945 tarihinde Erzurum'un Aşkale ilçesine bağlı Dallı köyünde, on iki çocuklu bir ailenin en küçük ferdi olarak dünyaya gözlerini açtı. Çocukluğundan itibaren müziğin ritmiyle yoğrulan usta sanatçı; bağlama virtüözü, besteci, akademisyen ve eski milletvekili kimlikleriyle Anadolu ezgilerini modern çağa taşıyan en önemli figürlerden biri haline geldi. Küçük yaşta değirmende tınlayan seslerle başlayan müzikal serüveni, zamanla Türkiye sınırlarını aşarak onu dünya çapında bir halk müziği otoritesine dönüştürdü.
Değirmenden Konservatuvara Uzanan Nota Yolculuğu
Müzikle henüz üç yaşında babasının değirmeninde kaval sesiyle tanışan Arif Sağ, beş yaşında davul ve zurnaya yöneldi. Altı yaşında gramofon tınılarıyla tanışan küçük yetenek, asıl dönüm noktasını Erzincan'daki Kumaş saz evinde yaşadı. Burası, âşıklık geleneğinin usta isimlerinin yetiştiği adeta bir okul gibiydi. On dört yaşına kadar bu gelenekle yoğrulup deyişler söyleyen Sağ, daha sonra İstanbul'daki ağabeyinin yanına taşındı. Fotoğraf tutkusu nedeniyle bir süre matbaada çalıştı. Ardından Aksaray Musiki Cemiyeti'ne girerek Nida Tüfekçi'den dersler aldı. Burada, ömür boyu dost kalacağı Orhan Gencebay ile yolları kesişti.
Usta sanatçı, 1965 yılında TRT İstanbul Radyosu kadrosuna katılarak profesyonel adımını attı. Bir yıl sonra 'Gafil Gezme Şaşkın' plağını dinleyiciyle buluşturdu. Üç yıl görev yaptığı radyodan ayrıldıktan sonra, plak dünyasının aranılan ismi oldu. Barış Manço ve Zeki Müren gibi dev isimlere kendi enstrümanıyla eşlik etti. Kendi imzasıyla çıkardığı 45'liklerle büyük bir popülarite yakaladı. Anadolu Evliyaları çalışmasıyla dikkatleri üzerine çekti. Gelişmekte olan arabesk müzik akımına da yön vererek çok sayıda eser üretti. 1975 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi Türk Musikisi Devlet Konservatuvarı'na eğitim görevlisi olarak girdi. Bu akademik adımın ardından arabesk tarzdan uzaklaşarak rotasını tamamen halk müziğine çevirdi.
"Gurbeti Ben mi Yarattım" ve Muhabbet Efsanesi
Akademik araştırmalarıyla bağlama icrasına bilimsel bir boyut kazandıran sanatçı, 1979 yılında 'Gurbeti Ben mi Yarattım' isimli ilk stüdyo albümünü müzikseverlerle paylaştı. Bu albümde usta ozanların nadide eserlerini başarıyla yorumlayarak geniş bir beğeni kazandı. 12 Eylül Darbesi'nin yaşandığı gün Japonya'da sahne alan Sağ, bir süre sonra ülkesine döndü. 1982'de Şan Tiyatrosu'nda gerçekleştirdiği bağlama resitali, Türkiye'de bir ilk olarak tarihe geçti. Hemen ardından 1983 yılında yayınladığı 'İnsan Olmaya Geldim' albümüyle müzik dünyasında adeta fırtına estirdi.
1983 yılında Musa Eroğlu ve Muhlis Akarsu ile yolları bir açılışta kesişti. Bu dostluk, modern halk müziğinin temel taşı sayılan efsanevi Muhabbet albüm serisinin doğmasını sağladı. Yapımcı bulunamadığı için ilk başta çıkarılamayan albüm, Akarsu'nun kendi şirketi Flaş Plak etiketiyle dinleyiciye ulaştı. Seri, Yavuz Top'un da ekibe katılmasıyla Türk halk müziğinde yeni bir çığır açtı. Usta sanatçı, bu süreçte pek çok esere hayat vererek genç yetenekler yetiştirmeye devam etti.
Siyaset Kürsüsünden Sivas Faciasına
Sanatçı, 1987 genel seçimlerinde Sosyaldemokrat Halkçı Parti'den Ankara milletvekili seçilerek TBMM'ye giren ilk sanatçı ünvanını kazandı. Dört yıl süren bu siyasi görevinin ardından tekrar asıl odağı olan sanata yöneldi. 1987 yılında kurduğu ASM Müzik şirketiyle kendi yapımlarını üretmeye başladı. Bu dönemde peş peşe önemli albümlere imza attı.
- Halay (1988)
- Ben Çaldım... Siz Söyleyin (1989)
- Duygular Dönüştü Söze (1990)
- Biz İnsanlar / Kerbela (1990)
- Direniş (1993)
Ancak 1993 yılı Temmuz ayında Pir Sultan Abdal Şenlikleri için gittiği Sivas'ta büyük bir trajedi yaşandı. Madımak Oteli'ne yönelik gerçekleştirilen saldırıda sanatçının aracı yakıldı ve otel ateşe verildi. Çıkan yangında çok sayıda yakın dostunu ve meslektaşını kaybeden usta sanatçı, bu korkunç olaydan ağır yaralı olarak kurtulmayı başardı. Yaşanan bu büyük acıya rağmen, Türk halk müziğine kazandırdığı zengin miras ve yetiştirdiği yüzlerce öğrenci ile Arif Sağ, Anadolu kültürünün en dirençli seslerinden biri olmaya devam etmektedir.