Türk kültür dünyasının önemli isimlerinden biri olan Altan Deliorman, tarihçi, yazar ve gazeteci kimliğiyle tanınan seçkin bir aydındır. 25 Haziran 1935 tarihinde İstanbul'da dünyaya gelen Deliorman, yaşamı boyunca Türk tarihi ve edebiyatı için kalıcı eserler üreterek büyük katkılar sağlamıştır. Yazın hayatına erken yaşta adım atan yazar, ulusal kültürün gelişmesi adına dergiler çıkarmış ve önemli gazete sütunlarında fikirlerini geniş kitlelere ulaştırmıştır. Uzun yıllar süren verimli çalışma hayatının ardından, 23 Ağustos 2012'de tedavi gördüğü Şişli Etfal Hastanesi'nde yetmiş yedi yaşında hayata gözlerini yummuştur. Onun ardında bıraktığı entelektüel miras, bugün de tarih meraklılarına ve genç kuşaklara rehberlik etmeye devam etmektedir.
İstanbul'da Başlayan ve Edebiyata Uzanan Gençlik Yılları
Başarılı yazarın eğitim hayatı İstanbul'un köklü kurumlarından biri olan Haydarpaşa Lisesi'nde başlamıştır. Buradaki eğitimini başarıyla tamamladıktan sonra İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ne kaydolmuştur. Ancak hukuk alanındaki bu eğitimi yalnızca iki yıl sürmüştür. İçindeki tarih ve edebiyat aşkı, onu İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nin Tarih bölümüne yönlendirmiştir. Bu bölüme geçiş yapan Deliorman, yükseköğrenimini tarih alanında tamamlayarak başarıyla mezun olmayı başarmıştır. Edebiyat dünyasında adından erken yaşlarda söz ettirmeyi başarmıştır. Nitekim 1954 yılında, döneminin saygın yayınlarından Türk Sanatı dergisi tarafından düzenlenen hikâye yarışmasına katılmıştır. Bu prestijli yarışmada elde ettiği birincilik ödülü, onun edebiyat yolculuğundaki ilk büyük başarısı olarak kayıtlara geçmiştir. Bu ödülle birlikte Deliorman için basın hayatının kapıları da sonuna kadar aralanmıştır.
Basın Hayatı, Dergiler ve Ülkeye Kazanılan Eserler
Edebiyat alanındaki başarısının ardından Deliorman, Türk basınının farklı kademelerinde aktif görevler üstlenmeye başlamıştır. Bu süreçte Türk Dünyası dergisini yayın hayatına kazandırmış ve bu derginin yöneticiliğini üstlenmiştir. Fikir dünyasını zenginleştiren makaleleri; Türk Kültürü, Cultura Turcica, Millî Yol, Millî Işık ve Türk Edebiyatı gibi dönemin saygın dergilerinde okuyucularıyla buluşmuştur. Düşünceleriyle geniş kitlelere hitap eden yazar, dönemin popüler gazetelerinde de köşe yazarlığı yapmıştır. Geniş okuyucu kitlelerine hitap eden tecrübeli gazeteci; Tan, Akşam, Ekonomi, Ocak, Son Havadis, Ortadoğu ve Tercüman gibi Türk basın tarihinin önemli gazetelerinde köşe yazarlığı yaparak derin izler bırakmıştır. Yazarlık faaliyetlerinin yanı sıra Ocak gazetesinde yazı işleri müdürü olarak idari bir sorumluluk üstlenmiştir. Gurbetteki soydaşlarını da unutmayan Deliorman, Avrupa'da yaşayan Türkler için özel olarak Bayrak dergisini çıkarmıştır. Bu yayının hem kuruculuğunu hem de genel yayın yönetmenliğini bizzat yürüterek kültürel bağları güçlendirmiştir.
Tarih Kitapları ve Kültür Hayatındaki Mirası
Altan Deliorman, kaleme aldığı derinlikli araştırma ve inceleme eserleriyle pek çok saygın ödüle layık görülmüştür. Özellikle 1974 yılında hazırladığı kapsamlı Ermeni komitecileri çalışmasıyla, Türkiye Millî Kültür Vakfı ödülünü kazanmıştır. Yazarın ödüllü çalışmaları bununla da sınırlı kalmamıştır. Deliorman, Işıklı Hayatlar adlı eseriyle Türkiye Yazarlar Birliği (TYB) tarafından ödüle layık bulunmuştur. Yazara ESKADER Ödülü kazandıran eser de Türk Yurdunun Bilgeleri olmuştur. 1976 yılında Millî Eğitim Bakanlığı'nın resmî davetiyle kıymetli tarihçi İbrahim Kafesoğlu ile ortak bir çalışma yürüten yazar, liseler için hazırlanan Tarih I ve Tarih II ders kitaplarını kaleme almıştır. Tarihçinin araştırma ve inceleme eserlerinin yanında edebî yönünü gösteren eserleri de mevcuttur. Yazarın basılmış eserleri şu şekilde sıralanabilir:
- Türklere Karşı Ermeni Komitecileri
- Yugoslavya’da Müslüman Türk’e Büyük Darbe
- Tanıdığım Atsız
- Üç Makale
- Küp Kafalı Çocuk
- Sessiz Bir Ses
- Türk Yurdunun Bilgeleri
- Işıklı Hayatlar
- Osmanlılardan Önce Türkler
- Kırık Kanatlı Jöntürk
- Tarık bin Ziyad
Uzun süren rahatsızlığının ardından, geçirdiği beyin kanaması nedeniyle tedavi gördüğü Şişli Etfal Hastanesi'nde yetmiş yedi yaşında hayata gözlerini yuman Altan Deliorman, vefatıyla kültür dünyasını derin bir yasa boğmuştur.