Türk sineması ve tiyatrosunun usta isimlerinden Alpay İzer, babasının hakimlik görevi nedeniyle 1 Ocak 1944 tarihinde Erzurum’da dünyaya geldi. Anadolu’nun farklı şehirlerinde geçen çocukluk yıllarının ardından, Bursa Erkek Lisesi’nde okuduğu dönemde tiyatro sanatıyla tanıştı. Bu alandaki tutkusu onu İstanbul Belediye Konservatuvarı’na kadar taşıdı ve 1971 yılında okulun Tiyatro Bölümü’nden mezun oldu. Sahne tozunu ilk kez yuttuğu günden itibaren sergilediği yetenekle Türk izleyicisinin kalbinde kalıcı bir yer edindi. Yazdığı senaryolar ve canlandırdığı özgün karakterler vasıtasıyla sanat dünyasında derin izler bıraktı.
Tiyatrodan Sinemaya Uzanan Sanat Yolculuğu
Sanatçının sahne serüveni, lise yıllarında adım attığı Bursa Halkevi Oda Tiyatrosu bünyesinde başladı. Burada edindiği tecrübeler, onun gelecekteki parlak kariyerinin ilk adımları niteliğindeydi. Daha sonra Türkiye’nin en köklü tiyatro topluluklarından olan Dormen Tiyatrosu kadrosuna dahil oldu. Dormen çatısı altında pek çok önemli tiyatro oyununda sahne alarak oyunculuk becerilerini olgunlaştırdı. Konservatuvar eğitimini tamamlamasının ardından, 1972 yılında yeni kurulan Poyrazoğlu Tiyatrosu’na geçiş yaptı. Bu dinamik toplulukta iki sene boyunca aralıksız olarak performans sergiledi. Sahnedeki duruşu, mimikleri ve üstün oyunculuk yeteneğiyle kısa sürede dikkatleri üzerine çekmeyi başardı.
Tiyatro sahnelerindeki başarısını beyaz perdeye taşımak isteyen İzer, erotik-komedi türündeki Gariban Şakir filmiyle sinema dünyasına adım attı. Dönemin sinema piyasasının şartları doğrultusunda bir süre benzer yapımlarda rol aldı. Ancak asıl çıkışını ve geniş kitlelerce sevilmesini sağlayan yapım, Bitirimler Sınıfı adlı film oldu. Bu filmde hayat verdiği Selim karakteri, onun sinema kariyerinde adeta bir dönüm noktası oldu. İzleyicinin beğenisini kazanan bu rolden sonra, erotik filmlerdeki görünürlüğünü asgariye indirdi. Rotasını hızla dram ve komedi türündeki nitelikli projelere çevirdi. Böylece yeteneğini daha geniş bir yelpazede sergileme fırsatı buldu.
Yeşilçam Filmleri ve Unutulmaz Karakterler
Alpay İzer, 1976 ile 1979 yılları arasında sinema çalışmalarına bir süreliğine ara vermeyi tercih etti. Bu üç yıllık zaman diliminde yalnızca iki sinema filminde kamera karşısına geçti. Beyaz perdeden uzak kaldığı bu dönemi televizyon dünyasında değerlendirmek istedi. Ali Poyrazoğlu tarafından kaleme alınan Darısı Başınıza ile Levent Kırca’nın imzasını taşıyan Ne Olur Ne Olmaz isimli mini dizilerde görev aldı. Televizyon izleyicisiyle buluştuğu bu projeler, onun ekranlardaki popülaritesini artırırken oyunculuk gücünü de pekiştirdi. Tiyatro kökenli bir oyuncu olarak televizyonun sunduğu yeni anlatım imkanlarını başarıyla kullandı.
Takvimler 1979 yılını gösterdiğinde Alpay İzer, büyük bir enerjiyle yeniden sinema setlerine geri döndü. Türk sinemasının efsanevi ismi Kemal Sunal’ın başrollerini üstlendiği kült filmlerde birbirinden başarılı karakter kompozisyonları çizdi. Sevilen komedi filmlerinden Bekçiler Kralı ve Devlet Kuşu yapımlarında canlandırdığı bakkal rolleriyle halkın içinden, samimi portreler sundu. Toplumsal hiciv niteliğindeki Umudumuz Şaban filminde hayat verdiği Muhtar Yaşar Şereflikoç karakteriyle hafızalara kazındı. Hemen ardından sinema tarihimizin en önemli siyasi taşlamalarından biri olan Zübük filmindeki Avukat Burhan rolüyle izleyicinin karşısına çıktı. Bu dönemde canlandırdığı her bir karakter, onun oyunculuk yeteneğinin ne kadar geniş bir yelpazeye yayıldığını açıkça gösteriyordu.
Sanatçının sinema ve televizyon kariyerinde iz bırakan en bilinen rolleri ayrıca şu şekilde sıralanabilir:
- Bitirimler Sınıfı filminde hayat verdiği Selim,
- Umudumuz Şaban filminde canlandırdığı Muhtar Yaşar Şereflikoç,
- Zübük filmindeki Avukat Burhan,
- Perihan Abla dizisinde canlandırdığı Kahveci Saffet.
Televizyon Yılları ve Veda
Kariyerinde yeni bir sayfa açmak isteyen sanatçı, bu parlak sinema döneminin akabinde kameralardan uzaklaşarak yeniden tiyatroya yoğunlaştı. Aydemir Akbaş tarafından kurulan tiyatro topluluğunda ve Akbank Çocuk Tiyatrosu’nda uzun süre emek verdi. Ayrıca televizyon ekranları için çok sayıda parodi yazdı. Bu parodilerin bazılarında bizzat rol alarak izleyicileri güldürmeyi sürdürdü. Türk televizyon tarihinin en sevilen mahalle dizilerinden biri olan Perihan Abla kadrosuna 1986 yılında dahil oldu. Dizide canlandırdığı sevimli Kahveci Saffet karakteri, onun televizyon izleyicisi tarafından çok daha yakından sevilmesine vesile oldu. Yaşamının son demlerinde ise ilk göz ağrısı olan Poyrazoğlu Tiyatrosu ve Akbank Çocuk Tiyatrosu sahnelerinde izleyiciyle buluşmaya devam etti.
Uzun süre boyunca mücadele ettiği akciğer kanseri hastalığı nedeniyle Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesi’nde tedavi gören Alpay İzer, ne yazık ki 20 Ekim 1989 tarihinde yaşama gözlerini yumdu. Değerli sanatçının vefatı, Türk tiyatro ve sinema camiasında büyük bir hüzünle karşılandı. İzer’in cenazesi, ölümünün ertesi günü Teşvikiye Camii’nde kılınan öğle namazını müteakip Zincirlikuyu Mezarlığı’nda toprağa verildi. Geride bıraktığı onlarca kıymetli eser, canlandırdığı unutulmaz tiplemeler ve kaleme aldığı yaratıcı metinler sayesinde Alpay İzer adı sanat tarihimizde yaşamaya devam edecektir.