Uzun yıllar Diyanet İşleri Başkanlığı görevini yürüten Prof. Dr. Ali Erbaş, 1961 yılında Ordu’nun Kabadüz ilçesine bağlı Yeşilyurt köyünde dünyaya gelen, akademik çalışmaları ve idari başarılarıyla Türkiye'nin din eğitimi ile bürokrasi tarihine yön vermiş önemli bir ilahiyatçıdır. Bu uzun soluklu yolculukta Erbaş, gerek üniversitelerdeki yöneticiliğiyle gerekse Diyanet bünyesindeki reformist yaklaşımlarıyla tanınmıştır. Kendisi geniş bir akademik birikime sahiptir. Eğitim dünyasına ve dini kurumlara sunduğu katkılarla tanınan tecrübeli din adamı, sekiz yıllık başkanlık döneminin ardından akademik faaliyetlerine devam etmektedir.
Eğitim Hayatı ve Akademik Yükselişi
İlköğrenimini doğduğu köy olan Yeşilyurt’taki ilkokulda tamamlayan Ali Erbaş, ortaöğrenimini ise 1980 yılında Sakarya İmam-Hatip Lisesi’nde bitirdi. Yükseköğrenim için İstanbul'a yönelen Erbaş, 1984 yılında Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nden başarıyla mezun oldu. Lisans eğitimi sırasında Vefa’da bulunan İlim Yayma Yüksek Tahsil Talebe Yurdu’nda kalarak ders dışındaki zamanlarında kıymetli İslam âlimlerinden özel dersler aldı. Bu dönemde klasik Arapça derslerinin yanı sıra kıraat, tefsir ve hadis alanlarında kendisini yetiştirme imkânı buldu. Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nden akademik kariyerine başlayan Erbaş, 1987 yılında Tefsir Anabilim Dalında hazırladığı "Kur’an’daki Tekrarlar" başlıklı çalışmalarını elde etti. Ardından 1993 senesinde Dinler Tarihi Anabilim Dalında savunduğu "İlâhî Dinlerde Melek İnancı" adlı teziyle doktor unvanını kazandı. Bu süreçte İstanbul Fatih Müftülüğü'ne bağlı farklı camilerde 1982 ile 1993 yılları arasında din görevlisi olarak çalışarak sahadaki deneyimini pekiştirdi. Ayrıca 1988-1990 yılları arasında lisansüstü düzeydeki araştırmacılar için düzenlenen Haseki Eğitim Merkezi'ndeki ihtisas kursuna katılarak uzmanlığını derinleştirdi.
Uluslararası Çalışmaları ve Sakarya Üniversitesi Yılları
Doktora derecesini almasının hemen ardından, 1993 yılında Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dinler Tarihi Anabilim Dalı’na Yardımcı Doçent unvanıyla atandı. Bilimsel vizyonunu geliştirmek amacıyla 1994 yılının yaz aylarında Fransa’nın başkenti Paris’e giderek Sorbonne Üniversitesi ve Centre Georges Pompidou kütüphanelerinde araştırmalar yaptı. Küresel ölçekteki bu çalışmalarını daha sonra Strasbourg Beşerî Bilimler Üniversitesi bünyesine taşıyarak, 1996-1997 öğretim yılında bir yıl boyunca burada misafir öğretim üyesi olarak dersler verdi ve alanıyla ilgili incelemeler gerçekleştirdi. Fransa'da önemli kütüphanelerde çalışmalar yürüttü. 1997 yılında ülkeye dönen bilim adamı, 1998 yılının Kasım ayında Doçentlik unvanını, 2004 yılının Ocak ayında ise Profesörlük payesini kazandı. Sakarya Üniversitesi bünyesinde Dinler Tarihi ve Felsefe ve Din Bilimleri Bölüm Başkanlığı yapan Erbaş, 1997-2002 yılları arasında dekan yardımcılığı görevini üstlendi. 2006-2011 yılları arasında iki dönem boyunca İlahiyat Fakültesi Dekanı olarak idari sorumluluk üstlendi. Üniversitedeki yönetim tecrübesine Senato Üyeliği ve Yönetim Kurulu Üyeliği görevlerini de ekleyerek idari becerilerini en üst seviyeye taşıdı.
Akademisyenin önemli faaliyetleri arasında şunlar yer almaktadır:
- Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi bünyesinde lisans ve tefsir alanında yüksek lisans dereceleri,
- Sakarya Üniversitesi kapsamında uzun yıllar süren dekanlık ve bölüm başkanlığı görevleri,
- Strasbourg Beşerî Bilimler Üniversitesi bünyesinde yürütülen uluslararası misafir öğretim üyeliği faaliyetleri.
Diyanet İşleri Başkanlığı ve Sonrası
Akademik birikimini kamusal alana aktarmak amacıyla 2011 yılında Diyanet İşleri Başkanlığı Eğitim Hizmetleri Genel Müdürlüğü görevine atanan Erbaş, bu görevi altı yıl sürdürdü. Başarılı hizmetlerin ardından Yalova Üniversitesi Rektörü olarak tayin edildi. Ancak bu görevde kısa bir süre kalan Erbaş, 16 Eylül 2017'de Diyanet İşleri Başkanı olarak atanmasıyla rektörlükten ayrıldı. Mehmet Görmez'in emekliye ayrılmasının ardından vekaleten yönetilen Diyanet İşleri Başkanlığı makamına getirilen Erbaş, bu önemli görevi 16 Eylül 2025 tarihine kadar başarıyla sürdürdü. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla yayımlanan karar doğrultusunda, 18 Eylül 2025 tarihinde Diyanet İşleri Başkanlığı görevini Prof. Dr. Safi Arpaguş’a devretti. Resmi görevini tamamladıktan sonra eğitim dünyasına geri dönen Erbaş, 15 Ocak 2026 tarihinde İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi'nde öğretim üyesi olarak ders vermeye başladı. Hem yurt içinde hem de yurt dışında sunduğu konferanslar ve sempozyum bildirileriyle tanınan yazarın basılı 12 kitabı ve çok sayıda bilimsel makalesi bulunmaktadır. Arapça ve Fransızca dillerine hakimdir. Kendisi Seher Erbaş hanımefendi ile evlidir. Çiftin bu evlilikten dünyaya gelen dört çocuğu bulunmaktadır.