Türk askeri ve siyasi tarihinin önemli simalarından biri olan Akif Erdemgil, 1876 yılında Debre’de dünyaya gözlerini açmış, vatan müdafaasında gösterdiği üstün başarılar ve TBMM çatısı altındaki hizmetleriyle tanınmış seçkin bir şahsiyettir. Genç yaşta adım attığı askeri üniformayı uzun yıllar gururla taşıyan Erdemgil, Osmanlı İmparatorluğu'nun en çalkantılı dönemlerinde cepheden cepheye koşarak vatan savunmasında aktif roller üstlenmiştir. 1962 yılında İstanbul'da hayata gözlerini yuman bu değerli komutan, hem askeri başarıları hem de sivil yönetimdeki katkılarıyla Türk milletinin hafızasında derin izler bırakmıştır.
Askeri Eğitimi ve İlk Muharebeler
Erdemgil, subaylık mesleğine giden yoldaki ilk büyük adımını 1892 senesinde atmış ve Harp Okulu bünyesine dahil olmuştur. Dört yıllık yoğun ve disiplinli bir eğitimin ardından, 1896 yılında okulundan başarıyla mezun olarak Osmanlı ordusundaki fiili görevine başlamıştır. Askeri kariyerinin ilk yıllarından itibaren imparatorluğun kaderini belirleyen kritik çatışmaların tam merkezinde yer almıştır. Bu mücadeleler büyük askeri birikim sağladı.
Deneyimli asker, Osmanlı Devleti'nin egemenliğini korumak adına çok sayıda resmi öneme sahip askeri harekata katılmıştır. Bu doğrultuda, Kuzey Afrika topraklarındaki Trablusgarp Savaşı'nda, ardından Balkan coğrafyasını sarsan Balkan Savaşları'nda ve son olarak da küresel ölçekteki I. Dünya Savaşı'nda aktif olarak cephede bulunmuştur. Her bir muharebede gösterdiği cesaret, askeri bilgi ve sevk yeteneği, onun komuta kademesindeki yerini sağlamlaştırmıştır.
Milli Mücadele Dönemi ve Emeklilik Yılları
I. Dünya Savaşı'nın sona ermesiyle birlikte ülkenin içine düştüğü işgal koşullarına sessiz kalmayan Erdemgil, 1919 senesinde Anadolu coğrafyasına geçiş yapmıştır. Milli Mücadele'de görev almak kaçınılmazdı. Burada, bağımsızlık meşalesinin yakıldığı Türk Kurtuluş Savaşı'na katılarak milli güçlerin safında mücadele etmiştir. Vatanın bağımsızlığına kavuşmasının ardından da askeri hizmetine devam eden komutan, 16 Aralık 1935 tarihi itibarıyla kendi arzusu doğrultusunda emekliye ayrılarak üniformasını devretmiştir.
Siyasi Kariyeri ve Saygın Mirası
Askeri üniformasını çıkardıktan sonra da ülkesine hizmet etmeyi sürdüren Erdemgil, siyaset sahnesine adım atmıştır. Siyasi alanda da aktif rol üstlendi. TBMM bünyesinde Sivas milletvekilliği görevini üstlenen tecrübeli devlet adamı, parlamentoda beşinci dönem ara seçimleri ile altıncı yasama dönemi boyunca Sivas halkını temsil etmiştir. Hem cephelerdeki kahramanlıkları hem de meclis çatısı altındaki çalışmaları, ona devlet kademesinde büyük bir saygınlık kazandırmıştır.
Hayatı boyunca gösterdiği olağanüstü yararlılıklar neticesinde pek çok prestijli ödül ve nişana layık görülmüştür. Askerin göğsünü süsleyen bu şeref nişanları şunlardır:
- Beşinci, dördüncü ve üçüncü dereceden Mecidî Nişanı
- İki defa takdim edilen dördüncü dereceden Osmani Nişanı
- Üçüncü dereceden Kılınçlı Mecidî Nişanı
- Milli Mücadele'deki hizmetlerinin nişanesi olan İstiklal Madalyası
- Askeri başarılarını tescilleyen Takdirname
Tarihe geçen bu şerefli ömrün sahibi, 22 Mart 1962 tarihinde İstanbul'da yaşama veda etmiştir.