Türkiye'nin yetiştirdiği en kıymetli bilim insanlarından biri olarak coğrafya, denizbilim ve havacılık tarihi alanlarında çığır açan çalışmalar yürüten Ajun Kurter, 1930 senesinde İstanbul'da dünyaya gelerek bilim yolculuğuna ilk adımı atmıştır. İlk ve ortaöğrenimini doğduğu şehirde tamamlayan Kurter, 1955 yılında İstanbul Üniversitesi Coğrafya Enstitüsünden başarıyla mezun olmuştur. Mezuniyet belgesini aldıktan hemen sonra akademik dünyaya adım atan genç araştırmacı, enstitü bünyesindeki Umumi Coğrafya Kürsüsünde asistan olarak göreve başlayarak hayatı boyunca sürdüreceği üretken bilimsel kariyerinin temellerini atmıştır. Yer bilimleri ve deniz fiziği alanındaki derinlemesine araştırmaları ile tanınan profesör, ömrünü Türkiye'nin coğrafi zenginliklerini ve denizlerini incelemeye adamıştır.
Akademik Hayata İlk Adımlar ve Yükseliş
Akademik basamakları kararlılıkla tırmanan Ajun Kurter, doktora derecesini 1963 yılında elde etmiştir. Doktora çalışmasında Istranca Dağları bölgesinin jeomorfolojik yapısını detaylı bir şekilde ele almıştır. Bu teziyle büyük başarı yakalamıştır. Beş yıl sonra hazırladığı "Kastamonu Çevresinin Fiziki Coğrafyası" başlıklı çalışmasıyla doçent unvanını almaya hak kazanmıştır. Bilimsel üretkenliğini kesintisiz sürdüren Kurter, 1976 yılında profesörlük kadrosuna atanmıştır. Profesörlük döneminde Coğrafya Bölümü Başkanlığı ve Fiziki Coğrafya Kürsüsü Başkanlığı gibi kritik idari roller üstlenmiştir. Üniversite bünyesinde üstlendiği bu sorumluluklar, onun kurumsal gelişimdeki liderliğini pekiştirmiştir.
Deniz Bilimlerine Katkıları ve Coğrafya Araştırmaları
Akademik ilgisi zamanla deniz bilimlerine de yönelen profesör, 1983 yılında İstanbul Üniversitesi Deniz Bilimleri ve Coğrafya Enstitüsünde önemli bir göreve getirilmiştir. Burada Deniz Fiziği ve Kimyası Anabilim Dalı Başkanı olarak sorumluluk üstlenen tecrübeli akademisyen, denizcilik alanındaki çalışmalara yeni bir soluk kazandırmıştır. Uluslararası alanda da aktif olan Kurter, pek çok Avrupa ülkesinde düzenlenen mesleki kurslara ve bilimsel toplantılara iştirak etmiştir. Ülke sınırları içinde ise özellikle Ege, Marmara ve Karadeniz sularında gerçekleştirilen çok sayıda ulusal projede kritik görevler üstlenmiştir.
Geniş bir araştırma yelpazesine sahip olan Ajun Kurter, meslek hayatı boyunca şu temel disiplinlerde derinlemesine çalışmalar yürütmüştür:
- İklim bilimi (klimatoloji) ve oşinografi araştırmaları,
- Buzullar, yerleşme coğrafyası ve tarım coğrafyası incelemeleri,
- Jeomorfoloji ile uygulamalı jeomorfoloji saha çalışmaları.
Bu geniş akademik ilgi alanları sayesinde çok sayıda bilimsel eser kaleme almıştır. Yazdığı kitaplar arasında 1977 basımlı "Oseanografya" ve 1979 tarihli "Türkiye'nin Morfoklimatik Bölgeleri" en çok öne çıkan çalışmaları arasında yer alır.
Havacılık Tarihi Tutkusu ve Modelcilik Mirası
Akademik çalışmalarının yanı sıra havacılık tarihine de derin bir tutkuyla bağlı olan Kurter, 1997 yılında yaş haddi nedeniyle resmi görevinden emekli edilmiştir. Emekliliğinde de üretmeyi sürdürmüştür. Çalışmalarını havacılık tarihi alanında yoğunlaştırmıştır. Bu kapsamda, askeri havacılık geçmişini aydınlatan devasa bir eserin, Türk Hava Kuvvetleri Tarihi serisinin tam 5 cildinin editörlüğünü yürütmüştür. Akademik titizliğini bu alana da yansıtan Kurter, ülkemizin havacılık hafızasının korunmasında büyük rol oynamıştır.
Onun bilinmeyen yönlerinden biri de başarılı bir maket modelcisi olmasıdır. Yıllar boyunca büyük bir hassasiyet ve sabırla biriktirerek kendi elleriyle ince ince hazırladığı bu nadide maket koleksiyonunu, gelecek nesillere havacılık sevgisini aşılamak amacıyla İstanbul Hava Müzesi Komutanlığı bünyesine gururla bağışlamıştır. Bu anlamlı bağış, onun havacılık sevgisinin ve toplumsal paylaşımcılığının somut bir nişanesi olarak müzede sergilenmektedir.
Değerli akademisyen, ömrünün son demlerinde dahi havacılık tarihi çalışmalarını sürdürürken, 14 Şubat 2016 tarihinde hayata gözlerini yumuştur. Geride bıraktığı zengin kütüphane, bilimsel araştırmalar ve eşsiz maket koleksiyonuyla Türk bilim ve kültür dünyasında derin izler bırakmıştır.