Türk spor tarihinin en sıra dışı ve öncü figürlerinden biri olan Ahmet Robenson, 1889 yılında o dönem Britanya Hindistanı sınırlarında yer alan Kalimpong’da dünyaya gelmiştir.
Asıl adı Peel Harold Robinson olan bu efsanevi spor adamı, Galatasaray’ın tarihine altın harflerle yazılan ilk kalecisi ve ülkemizde izciliğin kurucularından biridir. Hindistan’da başlayan yaşam yolculuğu, İngiltere’deki çocukluk yıllarının ardından Osmanlı İmparatorluğu’nun başkenti İstanbul’a, oradan da Amerika Birleşik Devletleri’ne uzanan macera dolu bir serüvene dönüşmüştür. Galatasaray Spor Kulübü’nün 9 numaralı üyesi olarak adını tarihe yazdıran Robenson, Türkiye’de modern spor branşlarının yaygınlaşması için ömrü boyunca büyük çaba sarf etmiştir. Bu öncü spor insanı, 1965 yılında yetmiş altı yaşındayken New York’ta hayata gözlerini yummuştur.
Hindistan'dan İstanbul'a Uzanan Sıra Dışı Yaşam Öyküsü
İngiliz kökenli bir ailenin en küçük çocuğu olan Peel Harold, babası Spencer Robenson’ı henüz altı aylık bebekken kaybetmiştir. Annesi Hannah Robenson, eşinin vefatından sonra dört küçük çocuğuyla birlikte bir süre İngiltere’de yaşayarak hayata tutunmaya çalışmıştür. Burada Afgan bir hekim olan Gholab Shah ile evlenen Hannah, İslamiyet’i kabul ederek Fatma adını almıştür. Yeni eşiyle birlikte İstanbul’a yerleşen Fatma Hanım, çocuklarının isimlerini de Müslüman isimleriyle değiştirmiştir. Böylece Peel Harold artık Ahmet Robenson olarak anılmaya başlanmıştür.
İstanbul’daki ilk yıllarında zorlu günler geçiren aileye, Osmanlı sarayı ve dönemin önemli şahsiyetleri kol kanat germiştir. Mustafa Zeki Paşa’nın devreye girmesiyle Kuleli Askeri Okulu’na kaydolan Robenson kardeşler, daha sonra annelerinin isteğiyle Mekteb-i Sultani’ye, yani Galatasaray Lisesi’ne geçiş yapmıştür. Bu okul değişimi, hem Ahmet Robenson’ın hem de Türk sporunun kaderini kökten değiştiren en önemli dönüm noktası olmuştur.
Galatasaray Yılları ve Türk Sporuna Kazandırılan İlkler
Mekteb-i Sultani’den mezun olduktan sonra okulunda ve Vefa Lisesi’nde beden eğitimi öğretmenliği yapan Ahmet Robenson, spora olan tutkusunu tüm gençliğe aşılamıştır. Sarı-kırmızılı kulübün ilk kalecisi olarak 1905-1915 yılları arasında kaleyi korumuş, 1908-1909 sezonundaki tarihi İstanbul Ligi şampiyonluğunda büyük pay sahibi olmuştur. O, sadece bir futbolcu değil, çok yönlü bir spor sevdalısıydı. Galatasaray’ın ilk basketbol takımı kadrosunda yer alan Robenson, aynı zamanda çim hokeyinin ülkemizde tanınması için de yoğun çaba harcamıştır.
Fenerbahçeli yöneticilerle omuz omuza vererek İzmit, Afyon, Isparta, Manisa ve İzmir gibi Anadolu şehirlerinde çim hokeyi konferansları düzenlemiş, gösteri maçları organize etmiştir. Öğretmenlik yaptığı kurumlarda yüzlerce sporcu yetiştirerek Türk sporunun kurumsallaşmasında devasa adımlar atmıştır. Türk sporuna kazandırdığı sayısız yenilikle tanınan Ahmet Robenson’ın katkı sunduğu başlıca alanlar şunlardır:
- Galatasaray Spor Kulübü bünyesinde kalecilik ve basketbolculuk,
- Türkiye'deki ilk resmi izcilik örgütlenmesi liderliği,
- Anadolu genelinde yaygınlaştırmaya çalıştığı çim hokeyi sporunun tanıtımı.
Türkiye’deki ilk resmi izci örgütlenmesi de 1912 yılında kardeşi Abdurrahman ile birlikte Mekteb-i Sultani çatısı altında başlamıştır.
Savaş Yılları, Milli Mücadele ve Amerika Dönemi
Birinci Dünya Savaşı’nın patlak vermesiyle askere çağrılan Ahmet Robenson, Harbiye kampındaki eğitiminin ardından Doğu Cephesi’ne gönderilmiştir. Burada 3. ve 9. Ordu bünyesinde askeri memur olarak görev yapan Robenson, çetin savaş koşullarından sağ kurtulmayı başarmıştır. Kardeşlerinden Abdurrahman Kafkasya’da tifo nedeniyle, Yakup ise Sina Cephesi’nde İngilizlere karşı savaşırken şehit düşmüştür. Ahmet Robenson savaş sonrasında Güney Batı Kafkasya Hükümeti’nin resmi tercümanlığını üstlenmiş ve işgal kuvvetleriyle yapılan kritik müzakerelerde önemli roller oynamıştır.
1921 yılında Kars’ta Polonyalı Nina Yankovski ile evlendikten sonra İstanbul’a dönen Robenson, Hristiyan Genç Erkekler Birliği’nin (YMCA) Beyoğlu şubesinde çalışmıştır. Yakın dostu Ali Sami Yen’in büyük desteğiyle 17 Temmuz 1925 tarihinde Galatasaray Spor Kulübü Başkanı seçilmiştir. Ancak kulüp içi muhalefet nedeniyle bu başkanlık görevi sadece üç ay sürmüştür.
Dahu sonra İzmir’e yerleşen Robenson, burada Amerikalı temsilci Asa Jennings ile çalışarak Türkiye’nin ilk çocuk parkının kurulmasına öncülük etmiştir. 1929 yılında eşiyle birlikte Amerika Birleşik Devletleri’ne göç eden efsanevi spor adamı, New York’ta halı ticareti yapmış ve ardından meşhur Lyndhurst Konağı’nın idari müdürlüğünü üstlenmiştir. Hiç çocukları olmayan çift, yaşamlarının sonuna kadar Amerika’da kalmıştır. Türk sporunun bu unutulmaz çınarı, 1965 yılında geride muazzam bir miras bırakarak aramızdan ayrılmıştır.