Türk edebiyatının efsanevi şairlerinden Ahmet Arif, 21 Nisan 1927 tarihinde Diyarbakır'da doğup, benzersiz ve lirik şiirleriyle Anadolu insanının gür sesi olmuştur. Asıl adı Ahmet Hamdi Önal olan usta kalem, doğup büyüdüğü doğu aşiret törelerinin izlerini eserlerine büyük bir duyarlılıkla yansıtmıştır. Boğa burcunun özelliklerini taşıyan yazar, 1968 yılında neşredilen 'Hasretinden Prangalar Eskittim' eseriyle Türk şiirinde silinmez bir iz bırakmıştır. Eğitim hayatının ardından Ankara'da gazetecilikten emekli olan şair, 2 Haziran 1991 tarihinde 64 yaşındayken Ankara'da hayata gözlerini yummuştur. Usta sanatçının babası Kerküklü bir Türkmen iken, annesi Kürt kökenlidir.
Diyarbakır Lisesinden Felsefe Kürsüsüne ve Zorlu Ankara Yılları
Ahmet Arif, ortaöğrenimini Diyarbakır Lisesinde başarıyla tamamlamıştır. Daha sonra Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Felsefe bölümüne kaydolarak yükseköğrenimine başkentte devam etti. Ancak 1950 yılında Türk Ceza Kanunu'nun 141. maddesine aykırı görülen siyasi eylemleri ve düşünceleri nedeniyle iki kez tutuklanmıştır. Bu yüzden üniversite eğitimi yarım kalmıştır. Cezaevi sonrası Ankara'ya yerleşmiştir. Serbest bırakılmasının ardından Ankara'da kalarak düzeltmenlik, teknik sekreterlik ve gazetecilik gibi çeşitli iş kollarında çalışmıştır. Basın camiasında uzun yıllar emek veren yazar, 1977 senesinde gazetecilik mesleğinden nihayet emekli olmuştur.
şiirde Kendi Sesini Arayış ve Nazım Hikmet Çizgisi
Ahmet Arif, şiir yazmaya henüz lise sıralarındayken Ahmet Haşim, Ahmet Hamdi Tanpınar ve Cahit Sıtkı Tarancı gibi devrin büyük şairlerinin tesiriyle adım atmıştır. Fakat kısa sürede bu acemi denemelerin hakiki şiir niteliği taşımadığını ve gerçek sanatın bu kadar kolay üretilemeyeceğini fark etmiştir. Dönemin şiir ikliminde Orhan Veli Kanık ve arkadaşları Garip akımıyla yeni bir çığır açarken, bir diğer cenah Nazım Hikmet'in yolundan ilerliyordu. Kendine rota olarak Nazım Hikmet çizgisini seçen usta şair, ondan tevarüs ettiği şiirselliği Anadolu insanının hasretiyle harmanlayıp dönüştürmüştür. şiirindeki kısa ve vurucu dizeler, ritmik tekrarlar ve özgün bölümlemeler hem imgelerini güçlendirmiş hem de okura coşkulu bir anlatım sunmuştur. şiirindeki ritim söze dayanır. Sese değil söze dayalı bu ritmik yapı, daha derinlere inerek büyük bir lirizmin can damarı haline gelmiştir.
Hasretinden Prangalar Eskittim ve Müzikle Buluşan şiirler
Ahmet Arif, ilk şiirlerini 1944-1948 yılları arasında İnkılapçı Gençlik ve Meydan isimli mecmualarda yayımlayarak adını duyurmaya başlamıştır. 1950 yılından sonra Seçilmiş Hikayeler, Yeryüzü, Beraber, Yeni Ufuklar ve Kaynaklar gibi dergilerde şiirleri nadiren de olsa yer bulmuştur. Sonrasındaysa maruz kaldığı ağır siyasi baskılar ve engellemeler sebebiyle çok uzun bir süre şiirlerini yayımlama imkanı bulamamıştır. 1968'de yayımlanan yegane kitabı Hasretinden Prangalar Eskittim, Türkiye'de satış rekorları kırarak en çok basılan ve okunan şiir kitapları arasına girmiştir. Bunun yanı sıra sanatçının ölümüsüzleşen şiirlerinden birçoğu Cem Karaca tarafından özgün bestelerle müzik dünyasına taşınmıştır. Ayrıca kitaba adını veren ünlü şiiri, Ahmet Kaya'nın sesiyle birleşerek unutulmaz bir şarkı haline gelmiştir. Yazarın vefatının ardından 'Kalbim Dinamit Kuyusu' adında yeni bir kitap çıkarılacağı veya kitaplaşmamış şiirlerinin bu adla basılacağı söylentisi yayılsa da böyle bir çalışma henüz yayımlanmamıştır.
Sanatçının yıllar içinde olgunlaşan ve yüreklere dokunan çalışmaları şunlardır:
- Hasretinden Prangalar Eskittim (1968)
- Cemal Süreya'ya Mektuplar (1992)
- Yurdum Benim Şahdamarım (2003)
Edebi mirasını yansıtan ve ölümünden sonra da yayımlanan bu değerli eserleri hâlâ büyük ilgi görmektedir.