Türk edebiyatının samimi sesi Ahmed Arif, 23 Nisan 1923 tarihinde Diyarbakır'ın Hançepek semtinde dünyaya gözlerini açtı. Özgün şair ve gazeteci, Güneydoğu Anadolu ile Çukurova topraklarının ruhunu şiirlerine taşıyarak halkın sevgisini kazandı. Kaleme aldığı tek kitabı "Hasretinden Prangalar Eskittim" ile Türkiye'nin en çok okunan şairleri arasına adını yazdırdı. Eserlerini serbest ölçüyle, alışılmamış bağdaştırmalarla ve içten bir anlatımla şekillendirerek edebiyatımızda derin izler bıraktı. Usta edebiyatçı, 2 Haziran 1991 günü Ankara'da hayata veda etti.
Diyarbakır'dan Afyon'a Uzanan Çocukluk ve Gençlik Yılları
Asıl adı Ahmet Hamdi Önal olan şair, sekiz kardeşin en küçüğü olarak kalabalık bir ailede büyüdü. Dedesi Ahmet Hamdi'nin ismini taşıyan şair, edebi kimliğinde babasının ön adı olan Arif'i kullandı. Babası Arif Hikmet Bey, Osmanlı Devleti hizmetinde memuriyet yapan ve ailesi Rumeli'den Kerkük'e göç eden bir Türk memurken; annesi Sare Hanım ise Erbil'in köklü ailelerinden Şeyh Abdülkadir Cibrali'nin kızıdır. Annesinin vefatının ardından çocukluk yıllarında onu üvey annesi Fatma Hanım özenle büyüttü.
Babası Arif Hikmet Bey'in sivil görevleri nedeniyle Siverek ve Harran'da geçen çocukluk yılları, şairin bölgedeki aşiretlerin kültürlerini yakından gözlemlemesine ve Zazaca, Kürtçe ile Arapça gibi dilleri küçük yaşta öğrenmesine zemin hazırladı. Farklı toplulukların bir arada yaşadığı bu çok kültürlü coğrafya, şairin dil dağarcığına zenginlik kattı. İlkokulu Siverek'te tamamlayan şair, ortaokul eğitimi için Şanlıurfa'daki ablasının yanına gitti. Lise öğrenimini parasız yatılı öğrenci olarak Afyon Lisesi bünyesinde başarıyla tamamladı. Burası, onun edebi birikimini zenginleştireceği mükemmel bir zemin sundu. İlk şiiri de bu dönemde, Kasım 1942'de Afyon Halkevi dergisi Taşpınar'da okurlarla buluştu.
Edebiyat Yolculuğu ve Askerlik Yılları
1943 yılında liseden mezun olan Ahmed Arif, bir süre Uşak'ta ağabeyi Muhammed Necati'nin yanında konakladı. Ardından babasının emekli olup Diyarbakır'a yerleşmesi üzerine bu kadim şehre geri döndü. Çok geçmeden vatan görevine çağrılan şair, Riva'da yedek subay olarak askerliğini yaptı. Askerlik vazifesini tamamlayıp 11 Mart 1947'de terhis olduktan sonra, yükseköğrenim amacıyla Ankara'ya giderek Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Felsefe Bölümü'ne kaydolduysa da çeşitli nedenlerden ötürü bu okulu başarıyla tamamlayıp mezun olamadı.
Şairin edebi kişiliğinin ve özgün dilinin şekillenmesinde şu unsurlar belirleyici olmuştur:
- Güneydoğu Anadolu ve Çukurova coğrafyasının kültürel ve coğrafi zenginliği
- Çocukluk yıllarında Zazaca, Kürtçe ve Arapça konuşarak kazandığı çok dilli altyapı
- Dönemin önemli edebiyatçıları ve felsefe eğitimiyle harmanlanan Ankara çevresi
Ankara Yılları, Engeller ve Efsaneleşen Şiirler
Ankara, şairin edebi kimliğinin olgunlaştığı önemli bir durak oldu. Dönemin ünlü şairleri Faruk Nafiz, Ahmed Muhip, Ahmed Hamdi, Cahit Külebi ve Behçet Necatigil'in etkilerini taşıyan ilk şiirlerini yazdı. İnkılapçı Gençlik ve Meydan gibi yayınlarda adını duyurmaya başladı. 1948 yılına adım atıldığında, kendine has şiirsel dilini yansıtan yapıtlarını yayımladı. Attilâ İlhan'ın hazırladığı ve Varlık Yayınları'ndan çıkan "Şiirler-1948" antolojisinde "Rüstemo" adlı şiiriyle yer buldu.
Aynı yıl Dışişleri Bakanlığı'nın açtığı sınavı kazanarak yurt dışına gitme hazırlığı yaparken büyük bir engelle karşılaştı. İtalyan komünist lider Palmiro Togliatti'nin öldürülmesi üzerine yazdığı "Palmiro" şiirinin taslakları çalındı. Arkadaşının evinde bulunan bu taslaklar yüzünden gözaltına alındı. Arkadaşları yargılanırken, şair karakoldaki ifadesinin ardından serbest kaldı. Bu durum memuriyete girmesine engel olunca Danıştay'a başvuru yaptı. Merkez Bankası'nda işe başlayarak hem çalıştı hem de felsefe eğitimini sürdürdü.
Şair, 1950 yılında Hürriyet gazetesinde okuduğu bir röportaj vesilesiyle büyük sarsıntı yaşadı. Van'da gerçekleşen ve tarihe Muğalı Olayı olarak geçen 33 kişinin kurÿuna dizildiği katliamı öğrenince, bu trajediye sessiz kalamadı. Bir ağıt olarak tasarlanan ve başlangıçta hiçbir şekilde yayımlanması planlanmayan "33 Kurşun" isimli bu eser, kısa sürede elden ele dolaşarak edebiyatseverler arasında derin bir etki yarattı.