Türk resim sanatının ve akademisinin en önemli figürlerinden biri olan Adnan Turani, 1925 yılında İstanbul'un Beşiktaş semtinde dünyaya geldi. Hayatı boyunca hem bir ressam hem de üretken bir sanat tarihçisi ve öğretmen olarak çalışan değerli isim, 17 Aralık 2016 tarihinde Ankara'da tedavi gördüğü hastanede aramızdan ayrıldı. Sanat alanında yaptığı akademik çalışmalar ve yetiştirdiği öğrencilerle modern Türk sanatının gelişiminde öncü bir rol üstlendi. Turani, zengin eğitim geçmişi ve yazdığı kuramsal kitaplarla ülkemizin kültür hayatına yön veren entelektüeller arasında yer almaktadır.
Avrupa'da Sanat Eğitimi ve Akademik Temeller
Gençlik yıllarında öğretmenlik mesleğine adım atan Adnan Turani, İstanbul Öğretmen Okulu'nu bitirerek ilkokul öğretmeni unvanını kazandı. Sanata olan tutkusu onu Ankara'ya yönlendirdi. 1945 yılında Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü'nün resim-iş bölümüne kaydolan genç yetenek, buradaki eğitimini 1948 senesinde başarıyla tamamladı. Mezuniyetinin ardından tam beş yıl boyunca Anadolu'da resim öğretmenliği yaparak tecrübe kazandı. Bu dönemdeki başarılı çalışmaları ve azmi, ona devlet bursuyla yurt dışına gitme kapılarını açtı.
1953 yılında kazandığı devlet bursu sayesinde rotasını sanatın kalbi olan Almanya'ya çevirdi. Eğitim hayatına Münih Güzel Sanatlar Akademisi'nde başlayan Turani, burada ünlü sanatçı Franz Nagel ile birlikte çalıştı. Ardından Stuttgart Güzel Sanatlar Akademisi'nde Henninger ve modern sanatın kurucularından Willi Baumeister'in atölyelerinde kendini geliştirdi. Sanatsal arayışını Hamburg Güzel Sanatlar Akademisi'nde de sürdüren ressam, burada ise Heins Trokes'in rehberliğinde çalışmalar gerçekleştirdi. Lisans ve yüksek lisans diplomalarını elde ederek yurda döndü.
Almanya'daki eğitim sürecinde şu akademilerde önemli hocalarla çalışmalar yürüttü:
- Münih Güzel Sanatlar Akademisi'nde Franz Nagel,
- Stuttgart Güzel Sanatlar Akademisi'nde Henninger ve Willi Baumeister,
- Hamburg Güzel Sanatlar Akademisi'nde Heins Trokes.
Türkiye'ye Dönüş ve Gazi Eğitim Yılları
Almanya'da edindiği derin sanatsal birikimle 1959 yılında Türkiye'ye dönen Adnan Turani, mezun olduğu okulda göreve başladı. Gazi Eğitim Enstitüsü resim bölümünde atölye öğretmeni olarak dersler vermeye başladı ve bu onurlu görevi 1970 yılına kadar aralıksız sürdürdü. Öğrencilerine modern sanatın tekniklerini aktaran Turani, atölyesinde yeni nesil sanatçıların yetişmesini sağladı. Eğitimcilik yönüyle öne çıkan usta ressam, bu dönemde kendi özgün tarzını da olgunlaştırarak Türk resim piyasasında tanınan bir isim haline geldi.
Hacettepe ve Bilkent Üniversitelerindeki Akademik Kariyeri
1970 yılına gelindiğinde Adnan Turani'nin akademik yolculuğu yeni bir boyut kazandı. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat ve Güzel Sanatlar fakültelerinde dersler vermeye başlayan sanatçı, 1972 yılında aynı üniversitede doktora çalışmasına başladı. Bu süreçte Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü koordinatörlüğü görevini üstlendi. Üstün akademik çalışmaları neticesinde 1973 yılında doktor unvanını alan Turani, 1978 senesinde ise doçentlik unvanına layık görüldü. Hacettepe Edebiyat Fakültesi sanat tarihi bölümünde 1986 yılına kadar öğretim üyesi olarak ders vermeyi sürdürdü.
1986 ile 1987 yılları arasında Bilkent Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi bünyesinde resim bölümü başkanlığı görevini yürüten Adnan Turani, 1990 senesinde resmi olarak emekliye ayrıldı. Yükseköğretim kurumlarında uzun yıllar boyunca hocalık yapan sanatçı, ders anlatımlarının yanı sıra estetik ve sanat kuramları üzerine de eğildi. Plastik sanatlar estetiği, sanat felsefesi ve genel sanat tarihi konularında kaleme aldığı çok sayıda telif eseri bulunmaktadır. Yazdığı kitaplar günümüzde de güzel sanatlar fakültelerinde başvuru kaynağı olarak okutulmaktadır.
Emekli olduktan sonra da sanat üretiminden hiç kopmayan usta ressam, 1990 yılından vefatına kadar çalışmalarını çok sevdiği Ankara'da sürdürdü. Yaşamının son anına kadar paletini ve fırçasını elinden düşürmeyen Adnan Turani, 17 Aralık 2016 günü tedavi görmekte olduğu Hacettepe Üniversitesi Hastanesi'nde hayata gözlerini yumdu. Geride yüzlerce tablo, çok sayıda akademik yayın ve yetiştirdiği binlerce öğrenci bırakarak Türk sanat tarihinin altın sayfalarındaki yerini aldı.