Türk edebiyatının üretken isimlerinden şair, yazar ve yayıncı Abdullah Nefes, 20 Ekim 1941'de Çankırı'nın Ilgaz ilçesinde doğdu ve yaşamını sanata, yayıncılığa ve toplumsal mücadeleye adayarak 20 Nisan 2021 tarihinde Ankara'da hayata gözlerini yumdu. PTT memuru Cemil Bey ile ev hanımı Hamide Hanım'ın oğlu olan Nefes, çocukluk yıllarının ardından eğitim hayatına Kastamonu'da adım attı. Kastamonu Gazi Paşa İlkokulu'nu bitirdikten sonra Abdurrahman Paşa Lisesi ve Çankırı Lisesi'nde ortaöğrenimini tamamladı. Yükseköğrenimini ise Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi ile Hukuk Fakültesi'nde sürdürdü.
Edebi Yolculuk ve Ödüllü Sürgün Kitabı
Genç yaşlardan itibaren yazın dünyasıyla iç içe olan yazarın ilk şiirleri 1957 yılından itibaren yayımlanmaya başladı. 1957 yılından itibaren kaleme aldığı şiirleri; Varlık, Dost, Yeşil, Ilgaz, Çağrı, Yelken, Evrim, Dönem, Elif, Edebiyat ve Eleştiri ile Sanat Emeği gibi dönemin en saygın kültür sanat dergilerinde sıklıkla kendine yer buldu. Şair kimliğinin yanına öykücülüğü de ekleyen Nefes, ilk hikaye kitabı olan Sürgün ile büyük bir başarı yakaladı. Bu kitap sayesinde, 1980 yılında Akademi Kitabevi Başarı Ödülü'nü öykü dalında ünlü yazar İnci Aral ile paylaştı. Yayıncılık kariyeri boyunca iki yüzden fazla kitabın editörlüğünü üstlenerek edebiyata mutfakta da büyük katkılar sağladı.
Siyasi Mücadele ve Yayıncılık Yılları
Abdullah Nefes, edebiyatçı kimliğinin yanı sıra aktif siyasi duruşuyla da tanınan bir isimdir. 1963 senesinde üye olduğu Türkiye İşçi Partisi (TİP) bünyesinde Ankara Gençlik Kolları Başkanlığı ve Ankara Merkez İlçe Başkanlığı görevlerini üstlendi. TİP içindeki çalışmalarını 1965 yılında Ankara İl Sekreterliği vazifesiyle sürdürdü. Yayıncılık dünyasına ise ilk olarak 1964'te Sosyal Adalet Dergisi ve yayınlarında yazı işleri müdürlüğü yaparak adım attı. 1965 ve 1966 yıllarında Dönüşüm dergisini çıkararak bu yayının yazı işleri müdürlüğünü gerçekleştirdi. 1968 senesinden başlayarak Türk Sinematek Derneği Ankara Şubesi'ni üç yıl süresince başarıyla yöneten Nefes, bu verimli süreçte Ser Yayınları'nın da kurucu ortakları arasında aktif olarak yer alarak sektöre yön verdi. Siyasi fikirleri nedeniyle 1971 yılında tutuklandı. Tutukluluk süreci boyunca 1974 senesine kadar sırasıyla Ankara Mamak, Ulucanlar ve Adana cezaevlerinde demir parmaklıklar arkasında kaldı. Özgürlüğüne kavuştuktan sonra da yayıncılık faaliyetlerine kararlılıkla devam etti. 1975 yılında Ankara Dağıtım, Ser Yayınları ve Ser Matbaası'nı faaliyete geçirdi. Ayrıca 1978 yılında kurulan Sosyalizm - Teori ve Pratik dergisinin oluşum sürecinde aktif rol oynadı. 1989 yılında ise Verso ile ortaklaşa Ekim Yayınları'nı hayata geçirdi.
Son Dönem Çalışmaları ve Toplumsal Mirası
Fikirleri nedeniyle 1990 senesinde Devlet Güvenlik Mahkemesi'nde (DGM) yargılanan aydın, 1991 yılından sonra da kültür dünyasından kopmadı. 1991 yılının ardından pek çok farklı yayınevinde idarecilik yaptı ve Umag Yayınları bünyesinde çeşitli çalışmalar yürüttü. Türkiye Yazarlar Sendikası'nda (TYS) yaklaşık 15 yıl boyunca Ankara Temsilcisi olarak görev alarak edebiyatçıların haklarını savundu. Toplumsal sorumluluk bilinciyle hareket eden Nefes, pek çok sivil toplum kuruluşu ve partinin kuruluşunda ya da yönetiminde bulundu. Katkı sunduğu ve üye olduğu bu kurumlardan bazıları şunlardır:
- 68'liler Birliği Vakfı
- 68'liler Dayanışma Derneği
- İnsan Hakları Derneği
- Edebiyatçılar Derneği
- Birleşik Sosyalist Parti
- Barış Derneği
- Türkiye Komünist Partisi
Aynı zamanda Ankara Nâzım Hikmet Kültür Merkezi'nde yöneticilik yapan yazar, Türkiye'nin dört bir yanındaki kentlerde edebiyat ve sanat üzerine söyleşiler gerçekleştirdi.