Ziya Gökalp'in Doğduğu Tarihi Ev
Ziya Gökalp Müzesi, Diyarbakırlı sosyolog ve yazar Ziya Gökalp'ın doğduğu evdir. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından kurulan müze, 23 Mart 1956 tarihinde ziyarete açılmıştır. Müzede yazarın kişisel eşyaları ve belgelerinden oluşan koleksiyonlar ile yöreden etnografik eserler sergilenmektedir.
Diyarbakır Sivil Mimarisi ve Yapı Özellikleri
Diyarbakır'ın tipik sivil mimarlık örneklerinden biri olan iki katlı müze binası, 19. yüzyıl başında siyah bazalt taşı kullanılarak inşa edilmiştir. Yapı, iç avlunun etrafında birleşen harem ve selamlık dairelerinden oluşmaktadır. 1824 yılında yazarın ailesine intikal eden bu evde, 1876 yılında Ziya Gökalp dünyaya gelmiştir.
Müzenin Konumu, Tahribat ve Restorasyon Süreci
Müze, Diyarbakır'ın Merkez ilçesindeki Ziya Gökalp Mahallesi'nde, Melik Ahmet Caddesi Gökalp Sokak üzerinde yer almaktadır. Tarihi bina, Ekim 2014'te gerçekleşen Türkiye Kobani eylemleri sırasında yakılmış, bu yangında arşiv ve kütüphane bölümü yok olmuştur. Yangın sonrasında müze binası, TÜRSAB (Türkiye Seyahat Acentaları Birliği) tarafından restore edilmiştir.