Tarihin Derinliklerinden Gelen Bir Yerleşim: Yukarıözbağ
Erzurum ilinin İspir ilçesine bağlı kentsel bir mahalle olan Yukarıözbağ, tarihte çok katmanlı geçmişiyle dikkat çeken önemli bir yerleşim alanıdır. Eski ortak adı Kan olan ve Gürcüce kaynaklarda Kani (ქანი) olarak geçen yerleşim, Orta Çağ döneminde Gürcistan sınırları içindeki tarihi Speri bölgesinde yer almaktaydı. Osmanlı İmparatorluğu, bölgeyi ve köyü 1549 yılındaki Gürcistan seferiyle topraklarına katmıştır. Köyün ismi Türkçe olmadığı gerekçesiyle 1959 yılında Yukarıözbağ olarak değiştirilmiştir.
Kilise Taşı: Antik Megalit Yapı Kalıntısı
Yukarıözbağ'ın çok eski bir yerleşim alanı olduğunu gösteren en somut arkeolojik kanıtlar, sınırları içerisinde yer alan antik kalıntılardır. Mahalle yerleşiminin yaklaşık 2,4 kilometre kuzeyinde yer alan antik megalit yapı kalıntısı, zamanla yıkılarak neredeyse tamamen bir taş yığınına dönüşmüştür. Günümüzde bazı kısımlarda ayakta kalabilmiş duvar bölümlerinin yüksekliği yarım metreyi bulmaktadır. Yöre halkı tarafından bu tarihi megalit yapı kalıntısının bulunduğu bölge "Kilise Taşı" olarak adlandırılmaktadır.
Demografik ve İdari Kronoloji
Yukarıözbağ, tarihi boyunca çeşitli idari ve demografik değişimler geçirmiştir. 1642 tarihli Osmanlı avarız defterine göre İspir Sancağı'na bağlı olan köyde o dönem 6'sı Hristiyan ve 2'si Müslüman olmak üzere toplam 8 hane bulunmaktaydı. 1896 yılındaki nüfus sayımında İspir kazasının merkez nahiyesine bağlı olan köyde 247 erkek nüfus kaydedilmiştir (yaklaşık 494 toplam nüfus). 1940 nüfus sayımında Yukarıkan adıyla 440 kişinin yaşadığı yerleşim, 1965 genel nüfus sayımında ise 587 nüfusa ulaşmış ve bu nüfusun 158'inin okuma yazma bildiği tespit edilmiştir. Günümüzde nüfus hareketliliği devam eden mahallenin 2021 yılı nüfusu ise 237'dir.
Yukarıözbağ'a Ulaşım ve Coğrafi Konum
Doğu Karadeniz Bölgesi sınırlarında, Erzurum il merkezine yaklaşık 140 kilometre mesafede konumlanan Yukarıözbağ, İspir ilçe merkezinin güneybatı kesiminde yer alır. Ulaşım açısından oldukça stratejik bir noktada bulunan mahalleye devlet yolları üzerinden kolayca erişim sağlanabilmektedir. Çoruh Nehri ile Bayburt-Artvin yönündeki D.050 (Pazaryolu-İspir) devlet yolu mahallenin hemen güneyinden geçmektedir. Rize-Erzurum yönündeki D.925 (İkizdere-İspir) devlet yolu ise doğrudan Yukarıözbağ yerleşiminin içinden geçerek ulaşımı kolaylaştırmaktadır.