Tunceli ilinin Çemişgezek ilçesine bağlı olan Yukarıbudak Köyü, Doğu Anadolu Bölgesi'nin sakin coğrafyasında yer alan tarihi yerleşim yerlerinden biridir. Günümüzde sessizliğini ve yerel kimliğini koruyan köy, geçmişten günümüze taşıdığı kültürel ve demografik izlerle dikkat çekmektedir.
Yukarıbudak Köyü'nün Tarihçesi ve İsim Kökeni
19. Yüzyıldan Günümüze İdari Dönüşüm
Köyün köklü bir geçmişi bulunmakta olup, eski ismi resmi kayıtlarda Yukarı Karavenk olarak geçmektedir. Tarihsel belgelere göre, 1835 yılı nüfus sayımı kayıtlarında bölgeden Karavenk adıyla bahsedilmektedir. Bu dönemde köyde 15 hanede toplam 63 Müslüman erkek nüfusun yaşadığı kayıt altına alınmıştır. Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarındaki idari kayıtlarda Kürt Karavenk adıyla yer alan yerleşimin ismi, ilerleyen yıllarda önce Yukarıkaravenk olarak düzenlenmiş, ardından 1960 yılı nüfus sayımından itibaren de resmi olarak Yukarıbudak şeklinde adlandırılmıştır.
Coğrafi Konum ve Ulaşım
Yukarıbudak Köyü, Doğu Anadolu coğrafyasının karakteristik özelliklerini yansıtan bir bölgede, deniz seviyesinden yaklaşık 825 metre rakımda yer almaktadır. Köyün bölgesel merkezlere olan mesafesi incelendiğinde, bağlı olduğu Tunceli il merkezine 143 kilometre uzaklıkta konumlandığı görülmektedir. Bununla birlikte yerleşim yeri, Çemişgezek ilçe merkezine ise sadece 20 kilometre mesafededir.
Demografik Yapı ve Nüfus Gelişimi
Yukarıbudak Köyü'nün nüfus yapısı yıllar içerisinde değişiklik göstermiştir. 1985 yılında 84 kişi olan köy nüfusu, 1990'da 57'ye, 2000 yılında ise 40'a gerilemiştir. Son yıllardaki verilere bakıldığında nüfusun belirli bir bantta dalgalandığı gözlemlenmektedir; nitekim 2007'de 47, 2015'te 42 ve son olarak 2020 yılında ise 38 kişi olarak kaydedilmiştir. Köy, az sayıdaki yerleşik hanesiyle sakin ve geleneksel köy yaşantısını sürdürmektedir.