Yaylım Köyü: Gümüşhane'nin Tarihi ve Yüksek Rakımlı Yerleşimi
Gümüşhane'nin Köse ilçesine bağlı olan ve deniz seviyesinden 1810 metre yükseklikte konumlanan Yaylım Köyü, zengin tarihi geçmişi ve coğrafi yapısıyla bölgenin dikkat çeken yerleşim alanlarından biridir. Gümüşhane il merkezine 58 kilometre, bağlı olduğu Köse ilçe merkezine ise 12 kilometre uzaklıkta yer alan bu dağ köyü, Karadeniz Bölgesi sınırları içerisinde bulunup ziyaretçilerine özgün bir kırsal atmosfer sunmaktadır.
Kelahpur'dan Günümüze Uzanan Tarihçe
Tarihi kayıtlarda eski adı Kelahpur (16. yüzyıl kayıtlarında Kelahbur) olarak geçen Yaylım Köyü, son derece köklü bir geçmişe sahiptir. 16. yüzyıla ait resmi kayıtlarda köyün Müslüman ve Hristiyan nüfusun bir arada yaşadığı karma bir yerleşim yeri olduğu görülmektedir. 1642 tarihli avarız defterinde ise köyde 19 Müslüman hane ve aralarında yeniçeri, sipahi ile tımar sahiplerinin de bulunduğu 11 askeri hane olmak üzere toplamda sadece Müslüman sakinlerin yaşadığı belirtilmiştir. Bu dönemde köydeki 3 hanenin, Hristiyanlıktan Müslümanlığa yeni geçen kişileri tanımlamak için kullanılan Veled-i Abdullah (Abdullah oğlu) tabiriyle kaydedilmiş olması, köyün sosyo-kültürel dönüşümüne dair önemli bir tarihsel veri sunmaktadır.
19. Yüzyıl Nüfus Hareketleri ve Göçler
19. yüzyıl boyunca köy, önemli demografik hareketliliklere sahne olmuştur. 1835 yılındaki nüfus sayımında sadece erkek nüfus kaydedilmiş olup, 5 hanede toplam 21 erkeğin yaşadığı saptanmıştır. 1861 yılına gelindiğinde köyden 12 erkek nüfus Erzincan'a yerleştirilerken, aynı tarihte Kovans nahiyesinin Rumluk Bölgesi'nden geçim sıkıntısı yaşayan bazı Rum hanelerin de köye yerleştiği bilinmektedir. Bu nüfus hareketlerinin ardından 1876 sayımına göre köydeki hane sayısı 87'ye yükselmiş, kadın ve erkek dahil olmak üzere köyün toplam nüfusu 266 kişi olarak belirlenmiştir. Cumhuriyetin kurulmasından sonra da uzun yıllar eski adı Kelahpur ile anılan yerleşim yeri, 1950'lerin sonunda yapılan isim değişiklikleri kapsamında Yaylım adını almış ve 1960 genel nüfus sayımından itibaren resmi olarak günümüzdeki adıyla kayıtlarda yer almaya başlamıştır.
Günümüz Nüfus Yapısı ve Kırsal Yaşam
Günümüzde Yaylım Köyü, nüfus açısından sakin bir Karadeniz köyü hüviyetini korumaktadır. 1985 yılında 383 kişiye ulaşan nüfus, sonraki yıllarda dalgalanmalar göstererek 1990'da 269'a, 2000 yılında ise 156'ya gerilemiştir. Son yıllardaki resmi verilere göre köyün nüfusu 2018 yılında 296'ya kadar yükselmiş olsa da, 2020 yılı itibarıyla toplamda 93 kişi olarak kaydedilmiştir. Yüksek rakımlı coğrafyası ve zengin geçmişiyle Yaylım, bölgenin kırsal tarihini keşfetmek isteyenler için dikkat çeken sessiz bir duraktır.