Özbeyli Köyü, Karadeniz Bölgesi'nde Gümüşhane ilinin Köse ilçesine bağlı, zengin tarihi geçmişi ve köklü kültürel mirasıyla öne çıkan yerleşim yerlerinden biridir. Deniz seviyesinden 1600 metre rakımda konumlanan bu küçük ve samimi Karadeniz yerleşimi, doğayla iç içe geçmiş huzurlu yapısıyla dikkat çekmektedir. Köy, Gümüşhane il merkezine 53 kilometre, bağlı olduğu Köse ilçe merkezine ise sadece 7 kilometre uzaklıkta yer almaktadır.
Özbeyli Köyü'nün Tarihçesi ve Eski Adı
Köyün tarih sahnesindeki bilinen en eski adı Hozbirik'tir. Tarihsel kayıtlara bakıldığında, yerleşimin 16. yüzyıl Osmanlı belgelerinde "Hobirik" adıyla da zikredildiği görülmektedir. Bu dönemdeki kayıtlarda köyde Şeyh İslam adıyla faaliyet gösteren tarihi bir zaviyenin bulunması, yerleşimin o dönemlerde önemli bir inanç veya kültür noktası olduğunu ortaya koymaktadır. 19. yüzyılın sonlarına gelindiğinde dahi bu Şeyh İslam zaviyesinin varlığını sürdürdüğü arşiv belgelerinden anlaşılmaktadır. Köyün asırlık adı olan Hozbirik, 1950'li yılların sonuna doğru değiştirilmiş ve yerleşim 1960 yılı nüfus sayımından itibaren günümüzdeki resmi adı olan Özbeyli adıyla kayıtlara geçmiştir.
Osmanlı Dönemi Demografik Yapısı ve Sosyal Hayat
Özbeyli Köyü'nün demografik ve sosyal gelişimi tarihi defterlerde detaylıca yer almaktadır. 1642 tarihli avarız defteri kayıtlarına göre, o dönemde köyde hiç Hristiyan nüfus yaşamamakta olup, 2 Müslüman hane ile 3 tımar sahibi aile yer almaktaydı. Aynı tarihi kayda göre köyde aktif olarak işletilen bir adet değirmenin varlığı da tarımsal üretimin kanıtıdır. 1835 yılında yapılan ve yalnızca erkek nüfusun kaydedildiği nüfus sayımında ise köyde 5 hanenin bulunduğu ve bu hanelerde toplam 13 erkeğin yaşadığı belgelenmiştir. 1861 yılına gelindiğinde, Kovans nahiyesinin Rumluk Bölgesi'nden geçim sıkıntısı sebebiyle göç eden bazı Rum hanelerin de köye yerleşmesiyle köyün nüfus yapısı çeşitlenmiştir. 1876 yılındaki kapsamlı sayımda ise köydeki hane sayısı 22'ye, kadın ve erkek dahil toplam nüfus ise 76 kişiye yükselmiştir.
Coğrafi Konum ve Günümüzdeki Durumu
Günümüzde Gümüşhane'nin Köse ilçesine bağlı sakin bir köy olan Özbeyli, 2020 yılı verilerine göre 49 kişilik bir nüfusa sahiptir. Karadeniz Bölgesi'nin iç kesimlerindeki yüksek ve dağlık coğrafi yapıyı yansıtan 1600 metrelik rakımı, temiz havası ve tarihi geçmişiyle Özbeyli Köyü, Gümüşhane'nin kültürel mozaiğini tamamlayan kıymetli yerleşimlerden biridir.