İstanbul'un Fatih ilçesinde yer alan Yavuz Selim Camii, şehrin yedi tepesindeki yedi selatin camisinden biridir. Haliç'e en yakın olan tepede inşa edilmiş olan cami; Balat'ta, Yavuz Selim Caddesi üzerinde ve Tabakyunus Sokağı'nın sol tarafında konumlanmıştır. I. Süleyman tarafından babası I. Selim adına yaptırılan bu tarihi yapı, İstanbul'un en önemli inanç ve kültür merkezlerindendir.
Caminin Tarihçesi ve Mimar Tartışması
Caminin inşa tarihi 1522 yılına dayanmaktadır. Yavuz Sultan Selim'in emriyle yapılmış olan camiye, I. Süleyman tarafından türbe, imaret ve medrese eklenmiştir. Yapının mimarı tarihi açıdan tartışmalıdır. Ancak caminin Mimar Ali tarafından yapıldığı düşünülmektedir. Bunun nedeni, inşa tarihi olan 1522 yılında büyük usta Mimar Sinan'ın henüz saray tarafından tanınmıyor olmasıdır.
Caminin Konumu ve Dış Mimari Özellikleri
Yavuz Selim Camii'nin coğrafi konumu oldukça dikkat çekicidir; caminin bir yanı sarnıç, diğer yanı ise Kırkmerdiven denilen bir uçurumdur. Ağaçlı ve geniş bir bahçeye sahip olan avluya üç farklı kapıdan girilir: Türbe kapısı, Çarşı kapısı ve Kırkmerdiven kapısı. Avlunun şadırvanlı alanı, 18 sütun üzerine oturan 22 kubbe ile örtülü bir son cemaat yeriyle çevrilidir. Avlunun tam ortasında IV. Murad'ın yaptırdığı abdestlik sivri kuvvesi bulunmaktadır. Avlunun dış yüzünde ve son cemaat yerinin iç yüzünde son derece değerli dönem çinileri yer alır. Caminin ana kubbesi doğrudan dört duvardan aşağı iner ve yapıda birer şerefli iki minare bulunur.
Zengin İç Tezyinatı ve Sanatsal Detayları
Caminin iç mekanındaki tüm elemanlar oymacılık, kakmacılık, çinicilik, tezhip, hat ve nakış gibi eşsiz sanat eserleriyle donatılmıştır. İçeride, mihrabın solunda mermerden 8 sütun üzerinde yükselen hünkar mahfili, sağında müezzin mahfili ve kıble kapısı üzerinde başka bir müezzin mahfili yer alır. Mermer minber dahil tüm süslemeler üstün bir işçiliğe sahiptir. Özellikle pencereler ile kapılardaki oymacılık sanatı mükemmel seviyeledir. Mihrabı çeviren çinilerin benzersiz güzelliği ise sadece bu camide görülmektedir. Ayrıca caminin iki yanında dokuzar kubbeli iki misafirhane, karşı tarafında ise bir medrese bulunmaktadır.
Yavuz Sultan Selim Türbesi ve Kabirler
Caminin hemen yanında yer alan Yavuz Sultan Selim Türbesi, mimarisiyle göz doldurur. Üç kubbeli türbenin en sağındaki sekizgen türbe Yavuz Selim'e aittir. İki sıralı pencereleri, 4 renkli sütunu ve 5 kemeri bulunan bu revaklı kapıdan girildiğinde rengarenk çiniler göz kamaştırır. Kapıları sedef kakmalı abanozdandır. Kapının üst tarafında 'her nefis ölümü tadacaktır' ayeti yazılıdır. Yavuz Selim'in lahdi maksurenin ortasında yer alır; başında selimi kavuk bulunan lahdin başucunda tahta çıkış ve ölüm tarihleri sırma yazıyla yazılmıştır. Kapılardan birinde Abdülhak Hamid'in şiiri Hulusi Efendi hattıyla asılıdır ve pencere kanatları abanoz ile fildişi kakmalıdır. Bu türbenin mimarı Acem Ali'dir. Külliye içerisindeki diğer türbelerde Sultan Yavuz Selim, kızı Hatice Sultan ile eşi, Ayşe Hafsa Sultan, şehzadeler Murad, Mahmud, Abdullah ve diğerinde Sultan Abdülmecid gömülüdür. Yavuz'un sandukası üzerinde, kendisiyle at sürerken kaftanına çamur sıçratan alim İbn Kemal'e ait kaftan bulunmaktadır.