Yavı Mahallesi'nin Coğrafi Konumu ve Genel Yapısı
Ordu ilinin Ünye ilçesine bağlı bir kırsal yerleşim olan Yavı, deniz seviyesinden yaklaşık 220 metre yükseklikte (rakım) konumlanmıştır. Coğrafi mesafe olarak Ordu il merkezine 77 kilometre, bağlı olduğu Ünye ilçe merkezine ise 22 kilometre uzaklıkta yer almaktadır. Kırsal mahalle statüsündeki Yavı; Yalvaç, Çorak, Dağdibi, İnceoğlu, Paskara ve Hapan adlarını taşıyan yerel alt yerleşim birimlerinden (mahallelerden) oluşmaktadır. 2000 yılı verilerine göre mahallenin nüfusu 2.000 kişi olarak kaydedilmiştir.
Tarihsel Kökenleri ve İsim Geçmişi
Yerleşimin kayıtlara geçen bilinen en eski adı Yavi'dir. Nitekim yerleşim, 1928 yılında basılan Osmanlıca köy listesinde de Yavi (یاوی) adıyla kaydedilmiştir. Zaman içerisinde bu isim ses değişimine uğrayarak Yavı şeklini almıştır. İdari yapılanma açısından tarihi süreçte Trabzon vilayetinin dört sancağından biri olan Canik sancağına bağlı Ünye kazası sınırları içinde yer alan köy, 1928 yılında Ünye kazasının merkez nahiyesine bağlanmıştır.
Gürcü Muhacirlerin İskanı ve Nüfus Tarihi
Yavı'nın yakın tarihi, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın (93 Harbi) ardından yaşanan göç dalgalarıyla şekillenmiştir. Savaşın ardından tarihsel topraklarından göç etmek zorunda kalan Gürcülerin yerleştirildiği köylerden biri de burası olmuştur. Tarihi kayıtlara göre 1882 yılında, Acara-i Süfla (Aşağı Acara) bölgesindeki Milisi (მილისი) köyünden gelen 36 kişi (17 kadın ve 19 erkek) buraya iskan edilmiştir.
Tarihsel Nüfus Verileri ve İdari Durum
1910 yılında yapılan nüfus sayımında Yavı köyünün nüfusu, 157 hanede yaşayan ve bölgeye yerleştirilen Gürcüleri de kapsayan 937 kişiden (422 kadın ve 515 erkek) oluşmaktaydı. Köyün nüfusu 1935 genel nüfus sayımında 680 kişi olarak tespit edilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında ise nüfus 1.436 kişiye yükselmiş ve bu nüfus içinde okuma yazma bilen kişi sayısı 268 olarak belirlenmiştir.