Uluabat Gölü'nün Genel Özellikleri ve Ekolojik Önemi
Uluabat Gölü veya eski adıyla Apolyont Gölü, Bursa ilinde bulunan büyük bir tatlı su gölüdür. Gerek plankton ve dip canlıları gerekse sucul bitkileri, balık ve kuş popülasyonları açısından Türkiye'nin en zengin göllerinden birisidir. Ekolojik zenginliğiyle öne çıkan göl, Nisan 1998'de Türkiye Cumhuriyeti Çevre Bakanlığı tarafından Ramsar Alanı olarak kabul edilmiştir. Ayrıca, 4. Uluslararası Expo 2000 Konferansı'nda uluslararası Yaşayan Göller Ağı'na dâhil edilerek dünya çapında tescillenmiştir.
Coğrafi Konumu ve Dalgakıran Görevi Gören Adaları
Marmara Denizi'nin 15 km güneyinde ve Bursa ilinin 30 km batısında yer alan göl, Mustafakemalpaşa ilçesinin doğusunda ve Bursa-Karacabey kara yolunun güneyinde konumlanmıştır. Gölün kuzey kıyısında yer alan iki yarımadadan birinde Eskikaraağaç, diğerinde ise Gölyazı mahalleleri bulunur. Gölün üzerinde kalker yapılı ve farklı büyüklüklerde tam 11 adet ada yer almaktadır. En küçüğü 0,25 hektar ile Heybeli Adası, en büyüğü ise 190 hektar ile Halilbey Adası olan bu adalar sırasıyla Terzioğlu (Süleyman Efendi), Manastır (Nail Bey / Mutlu Ada), Arif Molla (Molla Efendi), Şeytan, Büyük ve Küçük Kerevit, Bulut ve Kız Adası olarak adlandırılır. Bu adalar, özellikle fırtınalı havalarda doğal birer dalgakıran görevi üstlenmektedir.
Gölün Jeolojik Oluşumu ve Fiziksel Yapısı
Uluabat Gölü, tektonizma kontrolünde açılan bir ova içinde alüvyal set gölü olarak gelişmiştir. Gölün ortalama derinliği 2,5 metre olup büyük bir bölümü oldukça sığdır. En derin yeri ise Halilbey Adası'nda bulunan ve 10 metreyi bulan çukurluktur. Doğu-batı yönündeki uzunluğu 23-24 km, genişliği ise 12 km civarındadır. Yüzölçümü normal şartlarda 136 kilometrekare olan göl, yağışlardan sonra gerçekleşen kabarmalar ve taşkınlar ile 160 kilometrekareyi aşabilmektedir. Kirli beyaz bir renge sahip olan gölün çamurlu dibi, rüzgarlı havalarda suyun kolayca bulanıklaşmasına yol açmaktadır.
İklim Koşulları ve Ekosistemi Tehdit Eden Unsurlar
Göl havzasında Marmara iklimi egemendir. Yıllık ortalama sıcaklığı 14 °C olan bölgede yağışlar kış ve bahar aylarında yoğunlaşmakta, aşağı havzada yağmur etkiliyken üst kısımlarda soğuk mevsimlerde kar yağışı görülmektedir. Göl ekosistemi, Mustafakemalpaşa Çayı ve Kocasu Çayı ile beslenmektedir. Sahip olduğu uluslararası öneme karşın Uluabat Gölü; aşırı avlanma, kıyı gelişimlerindeki arazi ıslahları, endüstriyel, evsel ve tarımsal atıkların yol açtığı ötrafikasyon tehlikesi ile karşı karşıyadır. Yanlış tarım uygulamaları, havzadaki orman tahribatı ve maden ocaklarının atıkları da göl ekolojisini tehdit eden diğer faktörler arasındadır.