Tarihin ve Sanayinin Buluştuğu Kent: Turhal
Karadeniz Bölgesi'nin Orta Karadeniz Bölümü'nde, Yeşilırmak havzasının yerleşime en elverişli noktasında konumlanan Turhal, binlerce yıllık zengin tarihi ve Cumhuriyet dönemindeki sanayi hamleleriyle Tokat'ın en önemli ilçelerinden biridir. İç Anadolu Bölgesi'ni Karadeniz'e, Doğu Anadolu Bölgesi'ni ise batıya bağlayan stratejik kavşak yolları üzerinde kurulan ilçe, hem coğrafi konumu hem de ekonomik dinamizmi ile bölgenin çekim merkezi durumundadır.
Binlerce Yıllık Tarihsel Miras ve Medeniyetler Geçidi
Turhal'ın köklü tarihi antik çağlara kadar uzanmaktadır. Antik dönemde Pontus Galatikus, Ustus Polemoniakus ve Komona Pontiki gibi isimlerle anılan yörenin geçmişi yaklaşık 5000 yıl öncesine dayanmaktadır. Nitekim Turhal Kalesi'nde bulunan ve Sümer alfabesiyle yazılmış iki kitabe, şehrin MÖ 3000'li yıllardan beri önemli bir yerleşim alanı olduğunu ortaya koymaktadır. Tarih boyunca Asurlular, Kimmerler, Medler ve Persler gibi büyük medeniyetlerin hakimiyetine giren Turhal, Büyük İskender'in seferi sonrasında Pers soylularından Ariaretes'in Gaziura'yı başkent yapmasıyla hareketli dönemler yaşamıştır. Bizans ve Eratna Beyliği sınırları içerisinde de yer alan yerleşim, 1399 yılında ilk kez Osmanlı idaresine geçmiş ve 1413'te kesin olarak Osmanlı topraklarına katılmıştır.
Milli Mücadele Dönemi ve Cumhuriyet'in Sanayi Hamlesi
19. yüzyılın ikinci yarısında Kırım Savaşı, Şeyh Şamil Ayaklanması ve 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sonrası gelen göçmenlerle nüfus yapısı zenginleşen Turhal, Milli Mücadele yıllarında da Mustafa Kemal önderliğinde büyük fedakarlıklar göstermiştir. Cumhuriyet döneminde hızla gelişen ve 1940'lı yıllarda ilçe statüsü kazanan Turhal'ın modern bir şehre dönüşmesinde en büyük pay şüphesiz sanayi tesislerinindir. Temeli 1933 yılında dönemin Sanayi Bakanı Celal Bayar tarafından atılan ve açılışı 1934 yılında İsmet İnönü tarafından gerçekleştirilen Turhal Şeker Fabrikası (Muammer Tuksavul Şeker Fabrikası) ile ardından kurulan Makine Fabrikası, ilçenin sosyo-ekonomik kalkınmasının lokomotifi olmuştur.
Coğrafi Yapı ve Doğal Değerler
Deniz seviyesinden ortalama 536 metre yükseklikte yer alan Turhal, etrafı Kesicik Tepe (1450 m), Kamalı Çal Tepe (1200 m) ve Mercimek Tepe (1201 m) gibi dağlar ve yüksek tepelerle çevrili verimli bir ova üzerinde yer alır. Türkiye'nin en uzun akarsularından biri olan Yeşilırmak, kentin tam merkezinden geçerek coğrafyaya can vermektedir. Şehirde yakın dönemde hayata geçirilen Millet Bahçesi, ilçenin sosyo-ekonomik açıdan en büyük parkı ve en prestijli açık sosyal alanlarından biridir.