Troknada Antik Kenti'ne Genel Bakış
Troknada (Trokna veya Trokmada), Roma'nın Galatia Secunda eyaletinde yer alan bir yerleşimdir. Eskişehir'in doğusunda, Sivrihisar'a bağlı köylerden Kaymaz'ın yerinde olduğu anlaşılmaktadır. Antik Troknades (Troknada, Regetroknadê), Galat kavmini oluşturan üç boydan Troknades boyunun başlıca yerleşim yeriydi. Yerleşimin isminin kökeninin Galatça veya Keltçe olduğu kabul edilmektedir.
Tarihi ve Coğrafi Kayıtlar
Troknada yerleşiminin adı kiliseye ait dini kayıtlardan bilinmektedir; ancak hiçbir coğrafyacı veya tarihçi bu isimde bir şehirden bahsetmemektedir. Hierocles'in Synecdemus adlı eserinde (698, 1), "Latince: regio Trocnades" ifadesi Yunanca: Ρηγετνοκνάδα yerine kullanılmıştır. 1913 Catholic Encyclopedia, bu kullanımın, Sangarius (Sakarya) Nehri'nin sol kıyısında yaşayan bir Galat kabilesinin adına atıfta bulunduğunu öne sürmektedir. Bazı yazarlar Trokmades ismini Galat kökenli Trokmi kabilesiyle ve hatta kutsal metinlerde (Yaratılış Genesis 10:3, 1 Tarihler 1 Chronicles 1:6, Hezekiel Ezekiel 27:14 ve 38:6) geçen Togarmah ismiyle ilişkilendirmişlerdir.
Kiliseye Ait Tarihi
13. yüzyıla kadar olan tüm Notitiae episcopatuum kayıtları, Pessinus'un metropolitliğine bağlı olanlar arasında Τροκμάδων piskoposluğunu, yani "Trocmades'in" veya "Trocmada'nın" piskoposluğu anlamına gelen ifadeyi zikretmektedir. En yeni iki 13. yüzyıl kaynağı ise bunu Λωτίνου olarak adlandırır. Buradaki tam ifadenin, orada saygı gören Aziz Plotinus'a atfedilen Πλωτίνου olması gerektiği düşünülmektedir. Fransız tarihçi ve ilahiyatçı Michel Le Quien (1661-1733), piskoposluğun adını Trocmada (nötr çoğul) olarak vererek bu piskoposlukta görev yapmış isimlerden bahsetmektedir.
Tarihi Piskoposlar ve Günümüzdeki İtibari Durumu
Kayıtlarda zikredilen piskoposlar arasında; Efes İkinci Konseyi'nde (449) metropolünü temsil eden ve Kalkedon Konseyi'nde (451) bir rahip tarafından temsil edilen Cyriacus, Konstantinopolis Konseyi'nde hazır bulunan Theodore (681), İkinci İznik Konseyi'ne katılan Leo (787) ve Konstantinopolis Konseyi'ne katılan Konstantinos (879-880) yer almaktadır. Birinci İznik Konseyi'nde (325) bulunduğu söylenen Cyriacus ise bu konseyde hazır bulunan piskoposların asıl listelerinde yer almamaktadır. Troknada piskoposluğu, Katolik Kilisesi tarafından 1933 yılından itibaren itibari (titular) bir yer olarak listelenmiştir.