Tohma Çayı'nın Coğrafi Konumu ve Kaynağı
Tohma Çayı, Sivas ilinden doğup Malatya topraklarındaki Karakaya Barajı'na dökülen, Fırat Nehri'nin son derece önemli bir kolu olan bir akarsudur. Toplamda 150 kilometre uzunluğa sahip olan bu çay, Tohma adlı iki büyük kolun bir araya gelmesiyle oluşmaktadır. İlk kol olan Kangal Tohması, Şarkışla ilçesindeki Dikkulak (Karatonus) Dağları'ndan doğmakta ve Havuz Suyu'nu bünyesine katmaktadır. İkinci kol olan Gürün Tohması ise Tahtalı Dağları'ndan doğup Gürün ilçe sınırlarında yer alan Sazcağız ve Gökpınar derelerini alarak ilerlemekte ve nihayetinde her iki kol Malatya sınırlarında birleşmektedir.
Tohma Çayı Kanyonu'nun Görkemli Yapısı
Akarsuyun en popüler ve turistik kısımlarından birini oluşturan Tohma Çayı Kanyonu, çayın Darende ilçesinden geçişi sırasında oluşturduğu yaklaşık 20 kilometre uzunluğunda devasa bir kanyon vadidir. Taş Köprü ile Somuncu Baba Camii arasında uzanan bu benzersiz vadinin kenarları son derece sarp ve dik yamaçlardan meydana gelmektedir. Kanyon, akarsuyun yukarı havzasında oluşturduğu 100 ila 150 metre civarındaki gömük menderesler ile birleştiğinde görsel açıdan eşsiz manzaralar sunmaktadır.
Kanyondaki Doğa Sporları ve Somuncu Baba Camii
Kanyonun sarp ve dik yamaçları, doğa tutkunları ve sporcular için adeta doğal bir macera alanı sunmaktadır. Günümüzde bu eşsiz vadide trekking (doğa yürüyüşü), rafting, tırmanış ve doğa fotoğrafçılığı gibi pek çok rekreasyonel ve sportif aktivite aktif olarak gerçekleştirilmektedir. Ziyaretçilere doğayla iç içe unutulmaz anlar sunan bu eşsiz kanyonun tam çıkış noktasında ise bölgenin en önemli tarihi ve kültürel değerlerinden biri olan Somuncu Baba Camii yer almaktadır.
Hidroelektrik Enerji Üretimi ve Tarımsal Sulama
Tohma Çayı yalnızca doğal güzelliğiyle değil, aynı zamanda ekonomik ve endüstriyel değeriyle de bölgeye büyük katkı sağlamaktadır. Akarsu üzerinde, yıllık toplam 146 GWh elektrik üreten ve toplam kurulu gücü 33 MW seviyesinde olan üç aktif hidroelektrik santrali (HES) yer almaktadır; ayrıca dördüncü bir HES santralinin yapım çalışmaları sürmektedir. Bunların yanında, tarımsal sulama ihtiyacını karşılamak amacıyla inşa edilmiş olan Medik Barajı da 1975 yılında işletmeye alınarak bölge halkının hizmetine sunulmuştur.