Tunceli ilinin Pertek ilçesine bağlı tarihi bir yerleşim olan Sağman, bölgenin geçmişine ışık tutan önemli tarihi yapılarıyla öne çıkmaktadır. Tunceli il merkezine 66 kilometre, Pertek ilçe merkezine ise 13 kilometre mesafede bulunan bu tarihi yerleşim, deniz seviyesinden 1400 metre yükseklikte konumlanmıştır. Uzun yıllar boyunca kaza, nahiye ve sancak merkezi olarak hizmet vermiş olan Sağman, zengin bir geçmişe sahiptir.
Sağman Kalesi'nin Tarihi ve Önemi
Sağman yerleşiminin güneydoğusunda yükselen kayalık bir tepe üzerinde, askeri amaçlarla inşa edilmiş olan tarihi Sağman Kalesi (Derun-i Hisar) yer almaktadır. Kalenin yapım tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte, Artuklular tarafından inşa edildiği düşünülmektedir. Bu görkemli kale, yerleşimin savunma ve stratejik önemini simgelemektedir.
Osmanlı Dönemi ve İdari Yapı
Sağman yerleşimi, 1515 yılında civar bölgeyle birlikte Osmanlı egemenliğine geçmiştir. Yerleşim; 1518, 1523 ve 1541 yılı tahrirlerinde Çemişgezek sancağının bir nahiyesi olarak kaydedilmiştir. Bir süre Pir Hüseyin Bey'in küçük yaştaki üç oğluna zeamet olarak verilen Sağman, 1566 yılında müstakil bir sancak haline getirilmiş ve ilk sancakbeyi olarak Pir Hüseyin Bey'in oğlu Keyhüsrev Bey atanmıştır. 1663 yılında sancakbeyinin halka eziyet etmesi nedeniyle sancak statüsü kaldırılmış, mukataa haline getirilerek voyvodalar tarafından idare edilmeye başlanmıştır.
Tarihi Sağman Camii ve Çeşmesi
Köyün güneydoğu kısmında Osmanlı döneminin mimari estetiğini yansıtan değerli yapılar bulunmaktadır. Bunlardan en önemlisi, 1555 yılında Keyhüsrev Bey'in oğlu Salih Bey tarafından yaptırıldığı sanılan tarihi Sağman Camii'dir. Caminin hemen yakınında ise babası Keyhüsrev Bey tarafından yaptırılan tarihi bir çeşme yer almaktadır. Tarih boyunca Müslüman ve Gayrimüslim toplulukların bir arada yaşadığı bu özel yerleşim, günümüzde Cumhuriyet dönemiyle birlikte köy statüsünde varlığını sürdürmektedir.