İstanbul Boğazı'nın Kuzey Sınırı: Rumeli Feneri
Rumeli Feneri ya da resmî adıyla Türkeli Feneri, İstanbul'un Avrupa yakasında İstanbul Boğazı'nın Karadeniz'le birleştiği en kuzey ucunda konumlanmaktadır. Bu özel deniz fenerinin bulunduğu köy de aynı isimle (Rumelifeneri) anılmaktadır. Karşısında yer alan Anadolu Feneri'nden tam 2 deniz mili uzaklıkta bulunan fener, Anadolu Feneri ile kendisini birleştiren hayali çizgiyle birlikte İstanbul Limanı'nın kuzey sınırını çizmektedir. Tarihsel araştırmalar, eskiçağlarda bu bölgedeki yerleşimin adının Panion olduğuna dair oldukça güçlü kanıtlar bulunduğunu ortaya koymaktadır.
Kırım Savaşı Dönemi ve Tarihçesi
Fenerin inşa edilme kararı, Kırım Savaşı esnasında Fransız ve İngiliz gemilerinin Boğaz ve Karadeniz girişlerini rahatça görebilmelerini sağlamak amacıyla alınmıştır. Fener, 15 Mayıs 1856 tarihinde Fransız asıllı Mişel Paşa tarafından, karşı sahildeki fenerle eş zamanlı olarak kule kısmı tamamlanarak işletmeye açılmıştır. Fransız şirketine verilen 100 yıllık işletme imtiyazı, Cumhuriyet döneminde, 1933 yılında iptal edilmiş ve fener tamamen Türklere devredilmiştir.
Teknik Özellikleri ve Mimari Yapısı
Deniz yüzeyinden 58 metre yükseklikte yer alan Rumeli Feneri'nin kendi kule boyu 30 metredir. Üç kademeli bir mimari yapıyla inşa edilen fener kulesinin lambası, geçmişte ilk olarak gazyağı ile sonrasında ise asetilen gazı ile çalıştırılmıştır. Günümüzde elektrik enerjisiyle aydınlatılan fenerin yedek enerji kaynağı olarak bütan gazı kullanılmaktadır. Beyaz renkte güçlü bir ışık yayan fener, 18 deniz mili uzaklıktan görülebilmektedir.
Kule İçindeki Sarı Saltuk Dede Türbesi
Rumeli Feneri, teknik ve coğrafi öneminin yanı sıra inanç tarihi açısından da son derece sıra dışı bir özelliğe sahiptir. Fener kulesinin hemen içerisinde, Anadolu ve Balkan coğrafyası için büyük önem taşıyan Sarı Saltuk Dede'nin bir türbesi yer almaktadır.