Genel Bilgiler ve Coğrafi Konum
Trabzon ilinin Arsin ilçesine bağlı bir mahalle olan Özlü, Karadeniz Bölgesi'nde yer almaktadır. Trabzon il merkezine 31 km, Arsin ilçe merkezine ise 11 km uzaklıkta bulunan bu tarihi yerleşim, deniz seviyesinden yaklaşık 250 metre rakımda konumlanmıştır. Yönetimsel olarak muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından idare edilmektedir.
Zimleha'dan Günümüze Tarihçe
Özlü mahallesinin bilinen eski adı Zimleha (Zümleha / Zümliha) şeklindedir. 1530 tarihli ve 387 Numaralı Muhâsebe-i Vilâyet-i Karaman ve Rûm Defteri kayıtlarına göre, o dönemki Yomra nahiyesine bağlı olan köyler arasında Zümliha adıyla bir yerleşim yer almamaktadır. Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasının ardından 1935, 1940 ve 1945 yılı nüfus sayımlarında Yomra kazasına bağlı görülen Zimleha, Arsin'in nahiye statüsü kazanmasıyla birlikte 1950 yılı nüfus sayımından itibaren Arsin'e bağlanmıştır. Yerleşimin yabancı kökten geldiği ve karışıklığa yol açtığı gerekçesiyle 1959 yılında 7267 sayılı kanunla ismi Harmanlı olarak değiştirilmiş ve 1960 yılı nüfus sayımından itibaren bu yeni ismiyle kayıtlarda yer bulmuştur.
Demografik Yapı ve Çok Kültürlü Geçmiş
Tarihsel tahrir defterleri, mahallenin oldukça köklü ve çok kültürlü bir nüfus yapısına sahip olduğunu göstermektedir. 1486 yılı tahririnde yerleşimde 72 Gayrimüslim hane ile 4 bive (dul kadın) yer alırken; 1515 yılında 58 Gayrimüslim (4 hane müsellem), 7 bive, 5 mücerred (bekar erkek) ve ilk kez 1 Müslüman hane kaydedilmiştir. 1554 tahririnde Gayrimüslim nüfus 39 hane (3 adet müsellem) ve 4 mücerrede gerilerken, Müslüman nüfus 1 hane olarak kalmıştır. 1583 yılı tahririnde ise köyde 19 Gayrimüslim ve 2 Müslüman hane kaydedilmiştir. Buradaki Gayrimüslim haneler ağırlıklı olarak Rum nüfustan oluşmakla birlikte, 16. yüzyıl sonları ile 17. yüzyılın başlarında Hemşin ve Bayburt üzerinden göç edip buraya yerleşen az sayıda Ermeni haneye de rastlanmıştır. 19. yüzyılda da Hristiyan (Rum ve Ermeni) ve Müslüman nüfusun bir arada yaşamaya devam ettiği köyde, 1835 yılı nüfus sayımında 32 Hristiyan erkek nüfus tespit edilmiştir.
Nüfus Gelişimi
Cumhuriyet dönemindeki nüfus hareketleri incelendiğinde, yerleşimin nüfusunun zamanla azaldığı gözlemlenmektedir. Köyün nüfusu 1985 yılında 980, 1990 yılında 940 ve 2000 yılında 559 iken; 2022 yılı adrese dayalı nüfus kayıt sistemi verilerine göre mahallede yaşayan kişi sayısı 365'e kadar düşmüştür. Özlü, Karadeniz kırsalının tarihi dokusunu ve geçmişin demografik izlerini koruyan önemli bir yerleşimdir.