Özkavak, Bitlis ilinin Güroymak ilçesine bağlı, zengin tarihi geçmişi ve coğrafi konumu ile öne çıkan bir Doğu Anadolu köyüdür. Köy, 4 Temmuz 1987 tarih ve 19507 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 3392 sayılı kanun gereğince Bitlis Merkez ilçesinden ayrılarak, Bitlis ilinin yeni kurulan ilçesi Güroymak'a bağlanmıştır. Toplamda 6,9 km² yüzölçümüne sahip olan bu yerleşim alanı, deniz seviyesinden 1319 metre rakımda yer almaktadır.
Özkavak Köyü'nün Tarihçesi ve İsim Kökeni
Köyün tarihine dair en dikkat çekici detaylardan biri, geçmiş dönemlerdeki adlandırılmasıdır. Köyün 1928 yılı kayıtlarında geçen ismi Oskağak olarak belirtilmiştir. Ermenice kökenli olan bu kelime, Türkçe'de "yılankent" veya "yılan kalesi" anlamlarına gelmektedir. Köyün idari yönetimi günümüzde muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yürütülmektedir.
Ulaşım ve Coğrafi Konum Özellikleri
Özkavak, Bitlis il merkezine 50 km, Güroymak ilçe merkezine ise 20 km uzaklıkta bulunmaktadır. Güroymak'ın kuzey bölgesinde yer alan köy, bölgedeki ulaşım ağlarına elverişli yollarla bağlanmıştır. Yerleşim yeri, 13.78 numaralı Gölbaşı-Güroymak il yoluna, Gölbaşı köyünde 6 kilometrelik bir köy yoluyla ulaşım sağlamaktadır. Ayrıca demiryolu ulaşımı açısından da stratejik bir konumda bulunup, TCDD Muş-Tatvan demiryolundaki Sıcaksu İstasyonu'na 10 kilometrelik bir yolla bağlıdır.
Demografik Yapı ve Nüfus Gelişimi
Özkavak köyünün nüfusu yıllara göre değişiklik göstermiştir. En güncel 2022 yılı verilerine göre köyün toplam nüfusu 447 kişidir. Geçmiş yıllardaki nüfus kayıtları incelendiğinde; 2020 yılında 484, 2015 yılında 529 ve 2000 yılında 512 kişinin köyde ikamet ettiği görülmektedir. Köy, Doğu Anadolu Bölgesi'nin kendine has coğrafi özelliklerini ve yerel yaşam kültürünü bünyesinde barındırmaktadır.