Ovayoncalı Mahallesi'nin Tarihçesi
Erzurum ilinin Karaçoban ilçesine bağlı bir kırsal mahalle statüsünde olan Ovayoncalı, geçmişten günümüze uzanan tarihi süreçleriyle dikkat çeker. Yerleşim biriminin bilinen en eski adı, 1916 yılına ait resmi kayıtlarda Yoncalı olarak geçmektedir. Köy, 1928 yılından bu yana bugünkü adı olan Ovayoncalı ismini taşımaktadır. İdari teşkilatlanma süreçlerinde çeşitli değişiklikler geçiren yerleşim, daha önceleri Erzurum ilinin Hınıs ilçesine bağlı bir köy durumundayken, 1987 yılında kabul edilen 3392 sayılı kanun kapsamında yeni kurulan Karaçoban ilçesine bağlanmıştır. Erzurum'un 1993 yılında Büyükşehir statüsü kazanmasının ardından, 2012 yılında çıkarılan 6360 Sayılı Kanun gereğince tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmış ve köy bu tarihten itibaren Karaçoban Belediyesi'ne bağlı kırsal bir mahalleye dönüştürülmüştür.
Coğrafi Konum ve Ulaşım Olanakları
Doğu Anadolu Bölgesi coğrafyasında yer alan Ovayoncalı, deniz seviyesinden 1604 metre rakımdaki (yükseklikteki) yayla düzlüğünde kurulmuştur. Coğrafi koordinatları 39°20′42″ Kuzey enlemi ile 41°58′08″ Doğu boylamı (39.345°K 41.969°D) olarak haritalandırılmıştır. Mahalle, Erzurum il merkezine 195 kilometre, bağlı olduğu Karaçoban ilçe merkezine ise 23 kilometre mesafededir. İlçenin batı kesiminde yer alan mahalleye ulaşım oldukça pratiktir. Bölgenin ana ulaşım ağlarından olan 25.29 numaralı Hınıs-Karaçoban il yoluna, Burnaz Mahallesi üzerinden geçen 4 kilometrelik köy yolu aracılığıyla bağlanmak mümkündür.
Nüfus Yapısı ve Sosyo-Demografik Durum
Ovayoncalı Mahallesi'nin nüfusu yıllara göre değişken bir seyir izlemektedir. 1965 yılında gerçekleştirilen genel nüfus sayımında mahallede 162 kişi yaşarken, bu sayı 1985 yılında 284'e, 1990 yılında ise 322 kişiye ulaşarak zirve noktalarından birini görmüştür. 2000'li yıllara gelindiğinde nüfus; 2000 yılında 289, 2010 yılında 301, 2012 yılında ise 303 kişi olarak kaydedilmiştir. Son dönem nüfus hareketliliği incelendiğinde ise mahalle nüfusunun sırasıyla; 2015 yılında 243, 2018 yılında 223, 2020 yılında 227 ve en son 2021 yılı resmi verilerine göre 213 kişiye ulaştığı tespit edilmiştir. Mahalle, idari olarak muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilmektedir.