Tarih Öncesi Çağlardan Roma İmparatorluğu'na: Kadim Topraklar
Bilecik ili Söğüt ilçesinin güneydoğusunda, 1045 metre rakımda konumlanan Oluklu Köyü, ilk çağlardan itibaren yerleşime sahne olmuş çok özel bir coğrafyadır. Oluklu merasında gerçekleştirilen arkeolojik yüzey araştırmalarında elde edilen çanak-çömlek parçaları, bölgedeki ilk yerleşim izlerinin Geç Kalkolitik (Bakır) Çağ'a kadar uzandığını bilimsel olarak kanıtlamaktadır. Kadim geçmişi bununla da sınırlı kalmayan köy arazisinde, Erken ve Geç Roma Dönemleri'ne ait yerleşim kalıntıları da tespit edilmiştir. Bu kalıntılar, Oluklu topraklarının binlerce yıl boyunca farklı medeniyetler için stratejik ve yaşamsal bir merkez olduğunu göstermektedir.
Osmanlı Arşivlerindeki İzler ve Köyün Kuruluş Hikayesi
Köyün tarih sahnesindeki yazılı serüveni Osmanlı Devleti'nin kuruluş dönemlerine kadar takip edilebilmektedir. Eski adı 1487 yılı kayıtlarında "Almacık" olarak da geçen Oluklu'nun; Başköy, Hoca Ömer ve ismi bilinmeyen (fakat tahrir sayımlarındaki kayıtlara göre Oluklu namıdiğer Almacık olarak geçen) üçüncü bir köyün birleşmesiyle oluştuğu rivayet edilmektedir. 1487 tarihli Hüdavendigar Sancağı Tahrir Defteri köy hakkındaki ilk resmi kayıtları barındırır. Bu kayıtlara göre köy, elliciler yeri ve Hüdavendigar hassıdır; nüfusunun tamamı Müslüman-Türklerden oluşmakta olup köy sakinleri Bali veledi Yahya, Ramazan veledi Hızır gibi isimler taşımaktadır. Bölge aynı zamanda, Osmanlı askeri teşkilatında önemli yer tutan Taycı Teşkilatı'nın merkezlerinden biri olmuş ve "Taycıyan-ı Müselleman-ı Der Liva-ı Bey" nahiyesi Oluklu çevresinde kurulmuştur.
Eşkıyalık Faaliyetleri ve Zorunlu Birleşme
Geçmişte bağımsız yerleşimler olan Başköy, Hoca Ömer ve Almacık köyleri, bölgede baş gösteren eşkıyalık faaliyetleri nedeniyle güvenlik amacıyla birleşerek "eski köyü" oluşturmuşlardır. Bu birleşmenin kesin tarihi bilinmemekle birlikte, 1831 tarihli Söğüt nüfus defteri kayıtlarında bu yerleşimlerin artık tek bir isim altında, yani Oluklu olarak birleştiği görülmektedir. Eski köylerin adları ise en azından 19. yüzyıl ortalarından itibaren bölge mevkilerinin ismi olarak varlığını korumuştur. 1844/45 temettuat kayıtlarında 34 haneye sahip olan köyün gelirinin %80'ini tarım, %14'ünü ise hayvancılık oluşturmaktaydı.
Millî Mücadele Yılları: Metris Tepe'nin Kahraman Komşusu
Oluklu, Türk ulusunun bağımsızlık mücadelesi olan Kurtuluş Savaşı sırasında son derece stratejik çatışmalara sahne olmuştur. Köy doğrudan yabancı işgaline uğramamış olsa da, Metris Tepe'ye yakın olan arazisinde ve özellikle Eğrek Bayırı mevkisinde çok yoğun çarpışmalar yaşanmıştır. Eğrek Bayırı'na kadar ilerleyen bir Yunan Birliği, köyün simge isimlerinden Çete İbrahim Dede'nin düşman komutanını vurması üzerine bölgeden çekilmek zorunda kalmıştır. En önemlisi, İnönü Savaşları esnasında coğrafi zorluklar nedeniyle Metris Tepe'ye çıkarılamayan Türk ordusuna ait sahra ve obüs topları, Oluklu köyünde konuşlandırılarak savaşın gidişatında kritik bir rol oynamıştır. Vatan savunmasında şehit düşen pek çok kahramanın mezarının bulunduğu bu topraklar, şanlı tarihimizin sessiz birer tanığıdır.
Coğrafi Konum ve Ulaşım
Oluklu Köyü, Bilecik il merkezine 46 km, Söğüt ilçe merkezine ise 18 km mesafede yer almaktadır. Söğüt'ün güneydoğusunda konumlanan köy, 11.27 numaralı Söğüt-Eskişehir il yolu kenarında yer aldığından ulaşımı oldukça kolaydır. 1955-1960 yılları arasında eski yerleşim yerinden şimdiki yol kenarındaki konumuna taşınan köy, günümüzde sessiz, huzurlu ve tarihi atmosferiyle ziyaretçilerini ağırlamaktadır.