Bilecik ilinin zengin bir geçmişe sahip olan Söğüt ilçesine bağlı Hamitabat, Karadeniz Bölgesi sınırları içerisinde, Sakarya Nehri'nin kenarında kurulmuş bir köydür. Bilecik il merkezine 28 km, Söğüt ilçe merkezine ise 20 km uzaklıkta yer alan bu yerleşim yeri, deniz seviyesinden 252 metre yükseklikte konumlanmıştır. Coğrafi konumu itibarıyla Söğüt'ün kuzeyinde, nehrin hayat verdiği verimli topraklar üzerinde sakin bir yaşam sunmaktadır.
Hamitabat'ın Köklü Tarihçesi
Köyün kökenleri Osmanlı İmparatorluğu dönemine kadar uzanmaktadır. Tarihi kayıtlara göre köyün bilinen en eski adı 1521 yılı belgelerinde Karaviran olarak geçmektedir. Köy, tarihi süreç içerisindeki gelişiminin ardından bugünkü resmi adı olan "Hamitabat"ı 22 Şubat 1888 (Hicri 9 Cemaziyelahir 1305) tarihli resmi bir kararla almıştır.
Osmanlı Dönemi Tahrir Kayıtları ve İlyas Bey Vakfı
15. ve 16. yüzyıllara ait Hüdavendigar Sancağı Tahrir defterlerinde yer alan bilgilere göre dönemin padişahı, bu köyü Bahşeyiş oğlu İlyas Bey'e mülk olarak vermiştir. İlyas Bey ise bu kıymetli topraklardan elde edilen köy vergi gelirlerini, Gölcük'te yaptırdığı zaviye ve mescide vakfetmiştir. O dönemdeki kayıtlarda köy sınırları içerisinde 10 adet çiftlik yeri bulunduğu da özellikle belirtilmiştir.
Yüzyıllar Boyunca Hane ve Nüfus Gelişimi
Hamitabat'ın demografik yapısı tarihi sayımlarda kayıt altına alınmıştır. 1573 yılında yapılan nüfus sayımında köyde 23 hane bulunurken, bu rakam 1844/45 (Hicri 1261) temettuat sayımlarında büyük bir artış göstererek 102 haneye yükselmiştir. Cumhuriyet dönemindeki nüfus verilerine bakıldığında ise köyün nüfusu 1965 yılında 435 kişiye ulaşarak en yüksek seviyelerini görmüş, ilerleyen yıllarda ise kademeli olarak azalmıştır. 2000 yılında 290 olan köy nüfusu, son verilerin yer aldığı 2022 yılı itibarıyla 150 kişiye kadar gerilemiştir. Hamitabat, günümüzde tarihi mirası ve Sakarya Nehri kıyısındaki doğal yapısıyla özgün bir köy olarak varlığını sürdürmektedir.