Muğla'nın 13 ilçesinden biri olan Milas, zengin tarihi ve köklü geçmişiyle Ege Bölgesi'nin en özel köşelerinden biridir. Anadolu dillerinde yerleşim yerlerinin tipik bir soneki olan '-asa' ekini barındıran antik adıyla Mylasa, kentin çok erken dönemlerde kurulduğuna işaret etmektedir. Karya Uygarlığı'na ve Menteşe Beyliği'ne başkentlik yapmış olan bu köklü ilçe, düzenli kent merkezi, antik kalıntıları, tarihi eserleri ve dünyaca ünlü Milas halıları ile keşfedilmeyi bekleyen eşsiz bir turizm merkezidir.
Kent Merkezindeki Antik ve Tarihi Yapılar
Milas kent merkezinde yer alan zengin mermer yatakları ve ova konumu, burayı tarih boyunca avantajlı kılmıştır. Merkezdeki en eski eser Hisarbaşı Mahallesi'ndeki Augustus (Uzunyuva) Tapınağı'dır ve Korent başlıklı tek sütunu hala ayaktadır. Kentin antik surlarından günümüze ulaşan tek parça olan Baltalıkapı, kemerindeki çift yüzlü balta motifinden adını almakta olup M.Ö. 1. yüzyıla tarihlenmektedir. Ayrıca M.S. 2. yüzyıldan kalan ve Halikarnas Mozolesi'nin küçük bir modeli olan Gümüşkesen Anıtı, Sodra Dağı eteklerinde Gümüşlük mahallesindeki yüksek bir kaide ve basamaklı çatıdan oluşmaktadır. Bizans dönemine ait iki katlı su kemerleri ile 1719-1720 yapımı Çöllüoğlu Hanı, 1378 tarihli Milas Ulu Camii, 14. yüzyıla ait Belen Camii, Milas Ağa Camii ve Osmanlı mimarisi için çok önemli bir eser olan Firuzbey Camii kent merkezinde mutlaka görülmesi gereken önemli yapılardır.
Geleneksel Milas Evleri ve Mimari Doku
Milas gezilerinin en keyifli yanlarından biri, büyük bölümü restore edilerek kullanılan 19. ve 20. yüzyılın başlarına ait tarihi Milas evleridir. İki katlı, avlulu ve ahşap destekli çıkmaları sokağa taşan bu geleneksel evlerin zemin katları depo ve kiler olarak tasarlanmıştır. Bunun yanı sıra, Cumhuriyet'in ilk döneminde Avrupa'dan gelen Macar ve İtalyan mimarların katkılarıyla inşa edilen Nedime Beler, Murat Menteşe, Selahattin Oğuz ve Servet Akgün evleri ise dışa açık yapıları ve iç mekanda yer alan modern mutfak ve tuvaletleriyle Avrupai bir mimari tarzı yansıtmaktadır.
Yakın Çevredeki Keşif Noktaları
Menteşe Başkenti Beçin Kalesi
Milas'a sadece 5 km uzaklıktaki Beçin Kalesi, Menteşeoğulları Beyliği'nin idari başkenti olup bünyesinde Bizans şapeli, Karapaşa Medresesi, Ahmet Gazi Medresesi, Orhan Bey Camii ve Kızılhan gibi tarihi yapıları barındırır.
Geleneksel Çomakdağ Köyü
Sırtını Beşparmak Dağları'na dayayan ve bacalarıyla meşhur olan Çomakdağ Köyü ise taş evleri, estetik figürlü bacaları ve 4 gün süren geleneksel düğünleri ile yaşayan bir kültür mirasıdır.
Labranda Antik Kenti
Son olarak çam ve çınar ağaçları arasındaki serinliğiyle öne çıkan, antik çağda 8 metrelik kutsal bir yolla kente bağlanan Labranda Antik Kenti; Zeus Tapınağı, stoası ve büyük teras duvarı ile Türkiye'nin en iyi korunmuş antik kentlerinden biridir.