Muş ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köy olan Mercimekkale, hem köklü tarihi hem de coğrafi konumuyla dikkat çeken bir yerleşim yeridir. Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan köy, deniz seviyesinden 1276 metre yükseklikte kurulmuştur. Toplam yüzölçümü 23,6 kilometrekare olan Mercimekkale, Muş il merkezine yaklaşık 22 kilometre uzaklıkta yer almaktadır.
Köyün Tarihsel Geçmişi ve İsim Kökeni
Köyün yerleşim tarihi oldukça eskiye uzanmaktadır. Tarihsel kayıtlara bakıldığında, köyün eski adı 390 ve 680 yıllarına ait belgelerde Oğagan olarak geçmektedir. 20. yüzyılın başlarında 300 nüfusa sahip bir Ermeni köyü olan yerleşimin adı zaman içinde değişiklikler göstermiştir. Köyün eski adı, 1902 yılı kayıtlarında Ermenice kökenli Dzığov ya da Dzıxavu, 1920 yılı kayıtlarında Ts'xavi ve 1928 yılı kayıtlarında ise Sıkavi olarak kaydedilmiştir.
Mercimekkale Höyüğü ve Tarihi Haberleşme Kalesi
Köye ismini veren en önemli tarihi yapı, köyün 2,5 kilometre kuzeydoğusundaki bir höyük üzerinde yer alan Mercimekkale (Oğagan) Kalesi'dir. Muş sınırları içerisinde yer alan yirmi sekiz höyükten biri olan Mercimekkale Höyüğü, bu bölgedeki tarihi geçmişin en somut tanığıdır. Höyüğün üzerinde yükselen kale, Doğu Roma (Bizans) Dönemi'ne aittir. Kaleden antik dönemde asıl olarak haberleşme sağlamak amacıyla yararlanılmıştır. Tarihi önemine rağmen bu kale günümüzde tamamen kapanmış durumdadır.
Nüfus ve İdari Yapı
Mercimekkale Köyü'nün nüfusu yıllara göre değişken bir grafik çizmiştir. Köyün nüfusu 1985 yılında 1.089, 1990 yılında 1.035 ve 2000 yılında 716 olarak kaydedilmiştir. Son yıllardaki verilere bakıldığında ise nüfusun 2020 yılında 581, 2021 yılında 515 ve 2022 yılında 536 kişi olduğu görülmektedir. Köy, günümüzde muhtar ve ihtiyar heyeti idaresi altında varlığını sürdürmektedir.