Isparta il merkezine 100 kilometre, Yalvaç ilçe merkezine ise 17 kilometre uzaklıkta konumlanan Kumdanlı, Akdeniz Bölgesi'nde yer alan tarihi bir yerleşim alanıdır. Deniz seviyesinden 1020 metre yükseklikte bulunan bu yerleşim yeri, sakin doğası ve köklü geçmişi ile dikkat çekmektedir.
Kumdanlı'nın Köklü Tarihçesi ve Hoyran Dönemi
Köyün tarihi kayıtları oldukça eskiye uzanmaktadır. Yerleşimin adı, 1478 ve 1876 yılına ait tarihi belgelerde Rumcada "köylük" anlamına gelen Hoyran olarak geçmektedir. Kumdanlı, Osmanlı İmparatorluğu döneminde Yalvaç'ı da sınırları içerisine alan geniş Hoyran kazasının idari yönetim merkezi olma özelliğini taşımıştır.
İdari Yapıdaki Değişimler ve Belediye Geçmişi
Tarihsel süreçte idari statüsünde önemli dönüşümler yaşayan Kumdanlı, 28 Şubat 1962 tarihinde belde statüsüne yükseltilerek belediye yapısına kavuşmuştur. 1963 yılından itibaren Mehmet Nuri Anıl, İzzet Türk, Nazmi Güngör, Bekir Mert, Osman Biçer ve Abdullah Biçici gibi belediye başkanları tarafından yönetilen yerleşimin belediye statüsü, nüfusunun 2000 kişinin altına düşmesi nedeniyle 2013 yılında sona ermiş ve tekrar köy statüsüne dönüştürülmüştür. Günümüzde idari yapı muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından sürdürülmektedir.
Nüfus Değişimi ve Demografik Durum
Zaman içinde göç veren yerleşimin nüfusu dalgalı bir seyir izlemiştir. 2000 yılında 2.796 olan nüfus, 2008'de 2.101'e, 2013'te 1.600'e ve son olarak 2022 yılı verilerine göre 1.186 kişiye gerilemiştir. Tarihi dokusu ve geçmişteki idari önemiyle öne çıkan Kumdanlı Köyü, Yalvaç çevresini gezen seyahat severler için göl ve tarih ekseninde incelenmesi gereken önemli bir duraktır.