Tokmacık Köyü'ne Genel Bakış ve Coğrafi Konumu
Tokmacık, Türkiye'nin Akdeniz Bölgesi'nde yer alan Isparta ilinin Yalvaç ilçesine bağlı tarihi ve coğrafi öneme sahip bir köydür. Deniz seviyesinden 1076 metre yükseklikte yer alan köy, Isparta il merkezine 90 km, Yalvaç ilçe merkezine ise 18 km uzaklıkta konumlanmıştır. Tokmacık'ın batı sınırını bölgenin önemli doğal güzelliklerinden biri olan Hoyran Gölü çizmektedir. Köyün doğusunda Akçaşar köyü ve Hüyüklü kasabası, kuzeyinde Aşağıtırtar ve Yukarıtırtar köyleri, güneyinde ise Gelendost ilçesine bağlı olan Çaltı ve Akdağ köyleri yer almaktadır.
Tokmacık Köyü'nün Tarihçesi ve İdari Dönüşümü
Köyün yerleşim tarihi oldukça eskiye dayanmakta olup, 1567 yılından beri aynı adı taşıdığı belgelenmiştir. Tarih boyunca önemini koruyan yerleşim, 1971 yılında belde statüsüne yükseltilerek belediye teşkilatına kavuşmuştur. Ancak zamanla yaşanan göçler ve nüfus düşüşü nedeniyle, nüfusunun 2000 kişinin altına gerilemesinin ardından 2013 yılında belediye statüsü sona ermiş ve tekrar köy idari yapısına dönüştürülmüştür.
Nüfus Yapısı ve Tarihsel Nüfus Değişimi
Tokmacık, geçmiş yıllarda oldukça yoğun bir nüfusa ev sahipliği yapmıştır. 1990 yılında yapılan nüfus sayımında 3.306 kişiye ulaşan nüfus, 2000 yılında 2.667'ye, 2010 yılında 1.424'e, 2014 yılında 1.021'e gerilemiş ve en son 2024 yılı verilerine göre 672 kişiye kadar düşmüştür. Köydeki nüfus azalışı yıllar içerisinde istikrarlı bir şekilde devam etmiştir.
Geçmiş Dönem Belediye Yönetimleri
Belde belediyesi olarak yönetildiği 1973-2013 yılları arasında Tokmacık'ta sırasıyla şu belediye başkanları görev yapmıştır: İsmail Toptaş (1973 - Bağımsız), H. Hüseyin Yörükoğlu (1977 - CHP), Kadir Yerli (1984 - SODEP, 1989 - SHP, 1994 - SHP), İshak Topak (1999 - ANAP), Ali Osman Duru (2004 - AKP) ve Mevlüt Yürekli (2009 - CHP). Belediye statüsünün kaldırılmasının ardından köyün yönetimi muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yürütülmeye başlanmıştır.