Köprülü Mehmed Paşa Kervansarayı, Bilecik-Adapazarı kara yolu üzerinde, Vezirhan beldesinde konumlanan tarihi bir Osmanlı yapısıdır. Sadrazam Köprülü Mehmet Paşa'nın vakıf eseri olarak kaydedilmiş olan bu yapının inşa tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte, muhtemelen 1655 veya 1665 yılında yaptırıldığı düşünülmektedir.
Mimari Yapısı ve İç Düzeni
Kervansaray, 101,5 x 27,2 metre ölçülerinde dikdörtgen planlı, taş ve tuğla malzemeden yapılmış simetrik bir mimariye sahiptir. Yaklaşık 2762,8 metrekarelik bir zemin alanı veya 3008 metrekarelik bir alan üzerinde kaplayan yapının iç kısmı üç ana bölümden oluşmaktadır. Giriş için ayrılan orta bölüm taş-tuğla karışımıyla inşa edilmiştir. Kervansarayın duvarlarında ocaklar yer alırken, yan taraflarında ise yükseklik farkı bulunan sekiler yapılmıştır. Bu tasarım sayesinde orta bölümde araba ve atların, yan taraflardaki sekilerde ise yolcuların konaklaması hedeflenmiştir. Ocakların üst kısımlarında küçük pencereler bulunmaktadır.
Çatının Yıkılışı ve Harabe Süreci
Dış görünümü adeta bir kaleyi andıran kervansaray, payandalarla desteklenmiş ve üzeri iki yana meyilli ahşap kırma bir çatı ile örtülmüştür. İç mekandaki ahşap sütunlar ve kirişler çatının yükünü taşımaktadır. Ancak 1912 yılında çatısının yıkılması sonucu kervansaray terk edilmiş ve atıl duruma düşmüştür.
Restorasyon ve Günümüzdeki Durumu
Vakıflar Genel Müdürlüğü, atıl durumdaki bu tarihi eseri restore etmek amacıyla 2007 yılında 4,5 milyon TL'lik ödenek ayırarak restorasyon çalışmalarına başlamıştır. Üç yıl süren çalışmaların ardından restorasyon tamamlanmıştır. Restorasyon sonrasında yapının, kuruluş amacına uygun şekilde 36 odalı bir butik otele dönüştürülmesi planlanmaktadır. Ayrıca 2022 yılında Vezirhan Belediyesi tarafından kervansarayın avlu ve çevre düzenlemesi gerçekleştirilmiştir.