Kolankaya (tarihi ve resmi belgelerdeki adıyla Kolonkaya), Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan Tunceli ilinin Pertek ilçesine bağlı, köklü bir geçmişe sahip sakin bir Anadolu köyüdür. Deniz seviyesinden 980 metre yükseklikte (rakımda) konumlanan bu yerleşim, bölgenin geleneksel yapısını ve tarihsel izlerini günümüze kadar taşımıştır.
Kolankaya Köyü'nün Tarihçesi ve İsim Serüveni
Köyün bilinen en eski adı Kaviler'dir. Tarihi belgeler incelendiğinde, 16. yüzyıl Osmanlı kayıtlarında köyün "Kavilü" (Kavilü Ekrad-ı kışlağı) adıyla geçtiği ve bu dönemde bölgede Kavilü cemaatinin yaşadığı görülmektedir. Cumhuriyet dönemi nüfus sayımlarında da köyün ismi çeşitli şekillerde kaydedilmiştir. 1935 yılı nüfus sayımında aşağıda (Kavelisüfla) ve yukarıda (Kâveliülya) olmak üzere iki ayrı köy şeklinde görülen yerleşim, zamanla tek bir isim altında birleşmiştir.
Köyün adı sonraki nüfus sayımlarında da değişiklik göstermiştir; 1940 yılı nüfus sayımında "Kavi", 1945 yılı nüfus sayımında "Aşağı Kaviler" ve 1950 yılı nüfus sayımından itibaren ise tekrar "Kaviler" adıyla kayıtlarda yer bulmuştur. 1950'li yılların sonuna doğru köyün adı resmi olarak değiştirilmiş ve 1960 yılı nüfus sayımından itibaren günümüzdeki modern ismi olan Kolankaya adıyla resmi olarak kayıtlara geçmiştir.
Coğrafi Konum ve Ulaşım Bilgileri
Tunceli'nin doğal ve dağlık coğrafyasında yer alan Kolankaya Köyü, bağlı olduğunun Tunceli il merkezine 66 kilometre uzaklıktadır. Pertek ilçe merkezine olan mesafesi ise sadece 13 kilometredir. Ulaşım açısından Pertek ilçesi üzerinden sağlanan bağlantılarla köy, Doğu Anadolu Bölgesi'nin el değmemiş kırsal atmosferini ve sakin köy yaşantısını yerinde gözlemlemek isteyen gezginler için sessiz bir durak niteliğindedir.
Nüfus Gelişimi ve İdari Yapı
Kolankaya Köyü'nün nüfusu geçmiş yıllardan günümüze belirgin bir düşüş trendi sergilemiştir. 1985 yılında yapılan nüfus sayımında köyde 189 kişi yaşarken, bu sayı 1990 yılında 98'e, 2000 yılında ise 77'ye gerilemiştir. Son yıllardaki güncel verilere göre köy nüfusu oldukça azalmıştır; 2020 yılı verilerine göre köyün toplam nüfusu sadece 29 kişiden oluşmaktadır. İdari açıdan köy yönetimi, muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yürütülmektedir.