Kokoleti Harabeleri'nin Tarihçesi
Kokoleti Harabeleri (Gürcüce: კოკოლეთის ნაგებობები), Artvin ilinin Murgul ilçesine bağlı Korucular köyünün sınırları içinde yer alan yapı kalıntılarıdır. Bu kalıntıların günümüzde tamamen ortadan kalkmış olan Kokoleti köyünden kaldığı tahmin edilmektedir. Gürcüce bir yer adı olan Kokoleti, sivri tepe anlamına gelen "kokola" kelimesinden türemiştir ve "sivri tepeler bölgesi" anlamına gelir. Bölge, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan tarihsel Klarceti bölgesinde yer almaktadır.
Kokoleti adıyla bir köy veya mahallenin 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterinde, 1886 ve 1922 nüfus tespitlerinde yer almaması, bu yerleşimin bu tarihlerden daha önce ortadan kalkarak harabeye dönüştüğünü göstermektedir. Harabelerin bulunduğu Gevil köyü ve çevresindeki diğer köylerin Gürcü yerleşimleri olmasından yola çıkılarak, ortadan kalkan Kokoleti köyünün de tarihi bir Gürcü yerleşimi olduğu tahmin edilmektedir.
Yapı Kalıntıları ve Mimari Yapısı
Kokoleti Harabeleri, ormanlık bir alanın içinde, insan eliyle düzlenmiş bir bölgede tespit edilmiştir. Kalıntılar arasında moloz taşlar ve kireç harcı kullanılarak inşa edilmiş yapıların duvar parçaları göze çarpmaktadır. Bu alanda, toprağın 1,5 metre derinliğinde taşla inşa edilmiş ve içi sıvanmış yuvarlak bir depo kalıntısı bulunmuştur. Deponun 30 metre doğusunda başka bir yapının yıkıntıları, onun da doğusunda ise kireç harcıyla inşa edilmiş birbirine bitişik iki odanın kalıntıları yer alır.
Bu bitişik iki odanın doğu ve kuzey duvarları ile geleneksel Gürcü şarabının imalatında kullanılan ve kvevri adı verilen küp kalıntıları günümüze ulaşmıştır. Alandaki yapılardan sıvanmış olan bir oda, diğer kalıntılara göre daha sağlam durumdadır. Ayrıca köylülerin aktardığı bilgilere göre, 20. yüzyılın ikinci yarısında bölgede demir bir haç bulunmuş olsa da bu haç günümüze ulaşamamıştır.
Kokoleti Harabeleri'ne Ulaşım
Kalıntılar, Artvin'in Murgul ilçesine bağlı Korucular köyünün 2 kilometre güneyinde, Kokoleti Deresi'nin sağ kıyısında konumlanmaktadır.