Kırkgeçit Muharebesi'nin Tarihsel Arka Planı
Halkın Haçlı Seferi, Keşiş Pierre tarafından örgütlenerek 12 Nisan 1096 tarihinde Köln'den yola çıkmıştır. Walter Sans-Avoir komutasındaki Alman Haçlılar ile İtalya ve Balkanlar üzerinden gelen diğer grupların Temmuz 1096'da Konstantinopolis'e ulaşmasının ardından, Bizans İmparatoru I. Aleksios bu disiplinsiz güruhu hemen Asya yakasına sevk etmiştir. İmparatorun düzenli Baronlar Haçlı ordularını bekleme tavsiyesini dinlemeyen Haçlı kafilesi, 6 Ağustos'ta İstanbul Boğazı'nı geçerek Asya yakasına ulaşmış ve Nikomedia'yı (modern İzmit) ele geçirip Bizans'a teslim etmiştir.
Cibotos Kampı ve Kserigordos Girişimi
Nikomedia'da Fransızlar ile Alman-İtalyan gruplar arasında çıkan kavga sonrası liderlik bölünmüş; Rainald Breisli önderliğindeki Alman-İtalyan grubu ile Geoffrei Burel önderliğindeki Fransız grubu ayrılarak Yalova yakınlarındaki eski bir Bizans mevkii olan Cibotos'ta iki ayrı ordugâh kurmuştur. Fransız grubunun Selçuklu başkenti İznik yakınlarında yaptığı talanlara özenen Rainald Breisli komutasındaki 6.000 kişilik Alman-İtalyan birliği, Kserigordos kalesini ele geçirerek burayı üs edinmiştir. Ancak bu birliğin daha sonra Selçuklu güçleri tarafından bertaraf edildiği haberi kampa ulaşmıştır.
Savaş Meclisi ve Kırkgeçit Geçidi
Cibotos ordugâhında İznik'in ele geçirildiği yönündeki asılsız söylentiler ve Kserigordos'ta elenen Haçlıların intikamını alma isteği, Fransız subay Geoffrei Burel'in de kışkırtmasıyla bir karşı harekât kararına yol açmıştır. Pierre L'Hermite'nin Bizans desteği aramak için Konstantinopolis'te bulunduğu sırada, 21 Ekim 1096 tarihinde 20.000'i aşkın Haçlı piyade ordusu önlerinde az sayıda ağır süvariyle Cibotos'tan ayrılmıştır. Ordugâhta yalnızca yaşlılar, kadınlar, çocuklar ve papazlar bırakılmıştır. Haçlı ordusunun hedefi İznik olup, yolun yaklaşık 5 km ilerisinde dağlık ve ağaçlık bir vadi olan Kırkgeçit (Drakos geçidi) yer almaktaydı.
Kırkgeçit Muharebesi ve Selçuklu Zaferi
Drakon Deresi'nin Samanlı Dağları'na girdiği noktada pusu kuran 5.000 kişilik I. Kılıçarslan komutasındaki Anadolu Selçuklu ordusu, geçide temkinsiz giren Haçlı ordusunu ok yağmuruna tutmuştur. Selçuklu birliğinin ok ateşine maruz kalan öncü şövalyelerin atları ürkmüş ve kontrolü kaybederek geriden gelen Haçlı piyadelerinin arasına dalarak panik yaratmıştır. Çok kısa sürede büyük bir panik ve düzensizlik içinde geri kaçan Haçlı ordusu, Selçuklu ordusu karşısında neredeyse tamamen imha edilmiştir. 50 Selçuklu kaybına karşılık neredeyse tüm Haçlı ordusunun etkisiz hale getirilmesiyle sonuçlanan bu muharebe, Halkın Haçlı Seferi'ni kesin olarak sona erdirmiştir.