Karkathiokerta, antik dönemde Ermeni Sophene bölgesinde, Dicle Nehri yakınlarında konumlanmış son derece önemli bir tarihi şehirdir. Günümüzde Diyarbakır ilinin Eğil ilçesi ile özdeşleştirilen bu antik yerleşim, bölgenin en eski ve stratejik merkezlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Tarih boyunca farklı medeniyetlerin izlerini taşıyan kent; Artagigarta, Baras, Basileon Phrourion ve İngila gibi birçok farklı isimle de anılmıştır.
Sophene Krallığı'nın İlk Başkenti
Tarihsel kayıtlara göre Karkathiokerta, yaklaşık MÖ 230 yılında I. Arsames'in yeni başkent Arşamşat'ı kurmasına kadar Sophene Krallığı'nın ilk başkenti olma unvanını taşımıştır. Ünlü coğrafyacı Strabon, kendisinin kaleme aldığı Coğrafya (Geographica) adlı eserinde bu şehirden övgüyle bahsederek burayı "...Sophene'nin kraliyet şehri..." olarak tanımlamıştır. Bu tanım, kentin antik dönemdeki siyasi ve kültürel gücünü açıkça gözler önüne sermektedir.
İsim Değişiklikleri ve Roma Dönemi
Tarih boyunca stratejik konumundan dolayı sık sık el değiştiren kent, Seleukos Kralı IV. Antiokhos Epiphanes tarafından fethedildikten sonra hükümdarın kendi adına atıfla Epiphania olarak yeniden adlandırılmıştır. Geç Roma dönemine gelindiğinde ise idari bir düzenlemeyle Mezopotamya eyaletine dahil edilen şehir, askeri ve idari önemini bu dönemde de korumayı başarmıştır.
Piskoposluk Merkezi ve Dini Önemi
Karkathiokerta, Hristiyanlık döneminde İngila adıyla önemli bir piskoposluk merkezi haline gelmiştir. Günümüzde artık aktif ve yerleşik bir piskoposluk makamı olmasa da, tarihi ve dini önemine binaen Roma Katolik Kilisesi tarafından halen titular piskoposluk listesinde yer almaktadır. Dicle Nehri'nin yakınındaki bu eşsiz antik coğrafya, hem tarih meraklıları hem de kültürel keşif turları için benzersiz bir kültürel miras sunmaktadır.