Hozat'ın Coğrafyasında Tarihi Bir Durak: Karaçavuş
Tunceli il merkezine 57 kilometre, Hozat ilçe merkezine ise 13 kilometre mesafede yer alan Karaçavuş Köyü, Doğu Anadolu Bölgesi'nde, deniz seviyesinden 1788 metre yükseklikte konumlanmış tarihi bir yerleşimdir. Günümüzde az nüfuslu bir köy olan Karaçavuş, bölgenin geçmişine dair önemli tarihi kayıtları bünyesinde barındırmaktadır.
Osmanlı Kayıtlarında Zanekrek
Tarihi kayıtlarda eski adı Zanekrek olarak geçen yerleşim yeri, oldukça eski tarihlere uzanmaktadır. 1530 yılında yapılan tahrirde yerleşimden, "Zanekerek" adıyla Çemişgezek sancağının Kirpüzek nahiyesine bağlı bir köy olarak bahsedildiği görülmektedir. Ayrıca, 16. yüzyıl tahrir kayıtlarına göre köyde sadece Müslüman nüfusun ikamet ettiği tespit edilmiştir.
Nüfus Gelişimi ve Tarihsel Süreç
1935 yılı kayıtlarında 80 kişilik nüfusuyla az nüfuslu bir köy olarak görülen yerleşim, bu tarihten sonra uzun bir süre resmi kayıtlarda yer almamıştır. Yerleşim, ancak 1975 yılı genel nüfus sayımından itibaren günümüzdeki adı olan "Karaçavuş" ile kayıtlarda yeniden yer almaya başlamıştır. Tarihsel süreçteki nüfus verileri incelendiğinde; köyde 1975 yılında 253, 1980 yılında 207 ve 1990 yılında ise 125 kişinin yaşadığı kayıt altına alınmıştır.
Yakın Tarih ve Köye Dönüş Projesi
Ekim 1994'te güvenlik güçleri tarafından PKK'ya yönelik başlatılan operasyonlar kapsamında güvenlik gerekçesiyle tamamen boşaltılan Hozat'a bağlı 7 köyden biri Karaçavuş olmuştur. Köyde yaşam, 2003 yılında başlatılan "Köye Dönüş ve Rehabilitasyon Projesi" kapsamında yeniden canlanmıştır. Proje çerçevesinde 8 aileye inşaat malzemeleri verilmek suretiyle evleri yapılmış ve geriye dönüş sağlanmıştır. Köyün nüfusu 2020 yılı verilerine göre toplam 40 kişiden oluşmaktadır.