İyidere, Erzurum ilinin İspir ilçesine bağlı ve Karadeniz Bölgesi'nde yer alan yüksek rakımlı bir kırsal mahalledir. Deniz seviyesinden 2300 metre yükseklikte bulunan yerleşim, 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında çıkarılan 6360 Sayılı Kanun ile tüm köylerin tüzel kişiliğinin kaldırılmasının ardından İspir Belediyesi'nin bir mahallesi statüsünü kazanmıştır.
Tarihçe ve Eski İsimleri
Köyün tarihsel geçmişi Osmanlı dönemine kadar uzanmaktadır. 1642 tarihli avarız defterinde yerleşimden Karakafir adıyla İspir kazasına bağlı bir köy olarak bahsedilmiştir. O dönemde köyde yerleşik hane bulunmamakta, ancak Kân köyünden Kirkor ve Tordik adında iki Ermeni'nin köyde ziraat işleriyle uğraştığı kayıt edilmiştir. Yerleşimin eski ismi 1910 yılı kayıtlarında Karagâvur, 1928 yılı kayıtlarında ise Karakafur olarak geçmektedir.
Nüfus Gelişimi ve Demografik Değişim
İyidere'nin nüfus yapısı tarih boyunca önemli değişimler göstermiştir. 19. yüzyılda sadece Müslüman nüfusun yaşadığı köyde, 1835 yılı nüfus sayımında 14 erkek nüfus bulunurken, 1896 yılındaki sayımda bu rakam 57 erkek nüfusa yükselmiştir. Cumhuriyet döneminde nüfusu artan mahalle, 1965 yılında 227 kişiye ulaşarak zirve noktasına gelmiştir. Sonraki yıllarda göç veren İyidere'nin nüfusu 1985'te 203, 1990'da 197, 2000'de 95 iken, 2021 yılı verilerine göre mahalle nüfusu 28 kişiye kadar düşmüştür.
Coğrafya ve Ulaşım İmkanları
Coğrafi konumu itibarıyla İyidere Mahallesi, Erzurum il merkezine 146 km, İspir ilçe merkezine ise 35 km uzaklıkta, İspir'in batı kısmında yer almaktadır. Mahalleye ulaşım, D.050 numaralı Bayburt-Artvin (Pazaryolu-İspir) devlet yoluna, Akgüney Mahallesi üzerinden, Madenköprübaşı Mahallesi'nde 10,6 km'lik bir köy yoluyla sağlanmaktadır.