İskender Paşa Camii, Bitlis'in Ahlat ilçesinde yer alan Eski Ahlat Kalesi içinde bulunmaktadır. Kitabesine göre, Van Vilayeti'nin ilk Beylerbeyi olan Çerkes İskender Paşa, 1564-1565 tarihlerinde Ahlat'taki Osmanlı Kalesi içinde kendi adı ile anılan bu camiyi yaptırmıştır. Caminin yanında bulunan hamam ise günümüzde yıkılmış durumdadır.
Mimari Yapısı ve Plan Özellikleri
İskender Paşa Camii, Yavuz Sultan Selim zamanında yapılan ve Kanuni Sultan Süleyman zamanında genişletilmiş olan Ahlat Kalesi içinde yer almaktadır. Cami, bütünüyle 20.75 x 16.27 metre ebadında dikdörtgen bir plan teşkil etmektedir. Yapının esas ibadet mekanı ise 13.05 x 12.83 metre boyutlarında olup tek bir kubbe ile örtülmüştür.
Minare Özellikleri
Caminin kuzeybatı köşesinde yer alan minaresi, 3.18 x 3.18 metre ebadında kare bir kaideye sahiptir. Minare, bu kare kaidenin üzerinde silindirik olarak yükselmektedir.
Mülkiyet ve Onarım Bilgileri
Mülkiyeti Vakıflar Genel Müdürlüğüne ait olan tarihi cami, en son 2005 yılında Bitlis Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından onarımdan geçirilmiştir. Yapılan bu onarım çalışmalarının ardından cami yeniden ziyarete açılmıştır.