Bursa'nın Tarihî Eğitim Mirası: Işıklar Jandarma Astsubay Meslek Yüksekokulu
Işıklar Jandarma Astsubay Meslek Yüksekokulu (JAMYO), Bursa'da Jandarma Genel Komutanlığına astsubay yetiştirmek amacıyla önlisans düzeyinde iki yıl süreli askerî eğitim ve öğretim veren son derece köklü bir kurumdur. 18 Aralık 2017 tarihinde alınan bir kararla, daha önce Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesindeki harp okullarına öğrenci yetiştiren bu tarihî okul, İçişleri Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Komutanlığına devredilmiştir. Bu devrin ardından Işıklar Jandarma Astsubay Meslek Yüksekokulu adını alan okul, 5 Ocak 2018 tarihinde diğer askerî okullardan yapılan nakillerle bin 700 öğrencisiyle eğitim hayatına kapılarını açmıştır.
Kuruluşundan Balkan ve Cihan Harbi Yıllarına Tarihsel Süreç
Okulun temelleri 1844 yılında, Osmanlı padişahı Sultan Abdülmecid devrinde askerî idadilerin açılmasına karar verilmesiyle atılmıştır. Mekteb-i Fünun-u İdadi adıyla kurulan okul, kamulaştırılan bir kumaş fabrikasının dönüştürülmesiyle 15 Şubat 1845 tarihinde ilk okul komutanı Yüzbaşı Ali Efendi yönetiminde faaliyete başlamıştır. 1855 yılındaki Büyük Bursa depreminde hasar gören okul binası, çevresindeki bazı evlerin de kamulaştırılmasıyla genişletilmiştir. Bugün hâlâ ayakta duran tarihî okul binalarının yapımı ise 21 Mayıs 1890 tarihinde 14.000 metrekarelik bir alan üzerinde başlamış ve 29 Mayıs 1892'de Bursa Valisi Münir Paşa tarafından büyük bir törenle hizmete açılmıştır.
Kurtuluş Savaşı ve Cumhuriyet Dönemi Değişimleri
Birinci Dünya Savaşı sonrasında Bursa'nın Yunan işgaline uğraması sebebiyle öğrenimine ara vermek zorunda kalan okul, Türk Kurtuluş Savaşı'nın zaferle sonuçlanmasının ardından 28 Kasım 1922 tarihinde Askerî İdadi adıyla yeniden açılmıştır. 1926 yılında kısa bir süreliğine Bursa 2. Lisesi adıyla sivilleştirilip Millî Eğitim Bakanlığına devredilse de aynı sene içinde tekrar Millî Savunma Bakanlığı yönetimine girerek Bursa Askerî Lisesi adını almıştır. 1928 yılından itibaren ilk ve orta kısımları kademeli olarak kaldırılıp yalnızca lise kısmı muhafaza edilmiştir.
Yirminci Yüzyıldan Günümüze Uzanan Modern Yapı
Bursa Askerî Lisesi, 31 Temmuz 1961 yılında lağvedilerek bina ve tesisleri önce 1. Ordu istihbarat birliğine, ardından Personel Okuluna devredilmiştir. Ancak Genelkurmay Başkanlığının kararıyla açılışından 129 yıl sonra ikinci kez, 28 Haziran 1974'te Işıklar Askerî Lisesi adıyla tekrar hizmete açılmıştır. Yabancı dile ağırlık veren 4 sınıflı bir sistemle eğitim sunan okul, 2008 yılında yapılan bir protokolle Hava Kuvvetleri Komutanlığına devredilerek Işıklar Askerî Hava Lisesi Komutanlığı adını almıştır. 2016 yılındaki askerî darbe girişiminin ardından yayımlanan Kanun Hükmünde Kararname ile diğer askerî liselerle birlikte kapatılan okul, daha sonra yapılan yasal düzenlemelerle Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisine devredilmiş ve günümüzdeki modern yüksekokul statüsünü kazanmıştır.