Bursa Tofaş Anadolu Arabaları Müzesi, Bursa'nın Yıldırım ilçesinde yer alan ve Türkiye'nin ilk araba müzesi olma özelliğini taşıyan son derece prestijli bir kültür ve tarih durağıdır. Müze, Umurbey Mahallesi'nde konumlanan ve yaklaşık 17.000 metrekarelik (17 dönümlük) geniş bir alanı kaplayan eski bir ipek fabrikasının (İpeker Fabrikası), Tofaş'ın sosyal sorumluluk projesi kapsamında restore edilmesiyle oluşturulmuştur. Bu önemli sanayi ve kültür dönüşümü projesi, kapılarını Haziran 2002 tarihinde ziyaretçilerine açmıştır.
Müzenin Tarihçesi ve Mimari Restorasyonu
Müzenin kurulduğu alan, Bursa Büyükşehir Belediyesi tarafından müze olarak değerlendirilmek üzere 30 yıllığına TOFAŞ Otomobil Fabrikası'na kiralanmıştır. Bahçe içerisinde yer alan eski ipek fabrikasının restorasyon çalışmaları 1998 ile 2002 yılları arasında gerçekleştirilmiştir. Tarihi dokunun aslına sadık kalınarak günümüze kazandırıldığı bu başarılı restorasyon süreci, Mimar Naim Arnas tarafından hayata geçirilmiştir.
Sergilenen Tarihi Eserler ve Otomotiv Gelişimi
Müze bünyesindeki en nadide ve önemli eserlerden biri, Bursa'da bir mezarda keşfedilen ve daha önce Bursa Arkeoloji Müzesi'nde sergilenen 2600 yıllık tarihi savaş arabasıdır. Bunun yanı sıra müzede, Türkiye'nin farklı illerinden büyük bir titizlikle seçilerek bir araya getirilen kağnılar, at ve öküz arabaları, top arabaları, ot arabası, odun arabası gibi araçlar ile panyolar, çarklılar, yarım esebey ve Briçka gibi tarihi arabalar, detaylı restorasyon işlemlerinden geçirilerek sergilenmektedir. Koleksiyonda ayrıca Tofaş üretimi 8 adet otomobil de yer almaktadır. Müzenin iç mekanlarında MÖ 12.000 yılından günümüze kadar Anadolu'daki otomotiv gelişimini kapsayan; ahşap kazıklardan buharlı motorlara, tekerleğin Anadolu coğrafyasına ilk ulaşmasından hidrolik direksiyon sisteminin icadına kadar uzanan geniş bir tarihsel gelişim sergisi sunulmaktadır.
Müze Kompleksinin Bölümleri ve Doğal Çevre
Tofaş Anadolu Arabaları Müzesi; Umurbey Hamamı, Fayton Kafe, Eski Türk Evi, Fırın ve Baca, Havuz, Dokuma Alanı, Mancınıkhane ve Kozaklık olmak üzere toplam 8 bölümden oluşmaktadır. Rumeli Beylerbeyi Kara Timurtaş Paşa'nın oğlu Omurbey tarafından yaptırılan tarihi Umurbey Hamamı, günümüzde fuaye ve geçici sergi alanı olarak kullanılmaktadır. İdari bina olarak hizmet veren Eski Türk Evi'nin yanı sıra, ipek fabrikası döneminden kalan havuz ile yıkılmış fırın ve baca kompleksi tamamlamaktadır. Müze binaları arasında yer alan dokuma alanı, mancınıkhane ve kozaklık da bu dokunun birer parçasıdır. Müze alanının dışarısındaki bahçede, birçok ağaç ve bitki türünün yanı sıra 300 yıllık tarihi bir çınar ve 200 yıllık bir karadut ağacı koruma altında yer almaktadır.