Galatasaray Lisesi'nin Köklü Tarihi ve Kuruluşu
İstanbul'un Beyoğlu ilçesinin Galatasaray semtinde konumlanan Galatasaray Lisesi, Türkiye'nin en eski eğitim kurumlarından biri olarak öne çıkmaktadır. Okulun kökleri, II. Bayezid'in 1481 yılında saray eğitiminin önemli bir parçası olarak kurduğu Galata Sarayı Hümayûn Mektebi'ne dayanmaktadır. Evliya Çelebi'nin aktardığı meşhur hikâyeye göre, II. Bayezid Galata sırtlarında avlanırken Gül Baba adında bir zatla tanışmış, onun gösterdiği özen üzerine bu bahçeye bir mektep ve bir darüşşifa yaptırmıştır. Zamanla Mekteb-i Sultânî ve Galata Sarayı Ocağı adlarıyla da anılan bu seçkin kurum, saraya üst düzey görevliler yetiştirmiştir.
Modernleşme Dönemi ve Mekteb-i Sultânî
19. yüzyılda Batılılaşma ve Tanzimat uygulamalarının simgesi haline gelen kurum, 1 Eylül 1868'de Sultan Abdülaziz'in katıldığı bir törenle Mekteb-i Sultânî adıyla yeniden kapılarını açmıştır. Dönemin Paris Büyükelçisi Mehmed Cemil Paşa ile Hariciye Nazırı Fuad Paşa'nın çabalarıyla Fransa'daki lise eğitimine denk bir program sunulmuştur. Farklı inanç gruplarından öğrencilerin bir arada eğitim gördüğü bu dönemde, 1908 yılında müdür Tevfik Fikret Bey'in yenilikleriyle eğitim süresi 9 yıla çıkarılmış ve program zenginleştirilmiştir. Ayrıca, 1905 yılında Ali Sami Yen ve arkadaşları tarafından tarihi okul bünyesinde Galatasaray Spor Kulübü kurulmuştur.
Cumhuriyet Döneminden Günümüze Ulaşan Yapı
Cumhuriyet'in ilanıyla birlikte kurum, 1927 yılında Galatasaray Lisesi adını alarak yeni dönemin devrimlerine uygun bir eğitim yapısına kavuşmuştur. 1965 yılında kız öğrencilerin kabulüyle eğitimde yeni bir sayfa açılmış ve Feriye Sarayları kız öğrencilerin kullanımına sunulmuştur. 1968 yılında Fransa Cumhurbaşkanı Charles de Gaulle okulu ziyaret etmiştir. 1975'te Anadolu lisesi kategorisine alınan okulda eğitim süresi 8 yıl olmuştur. 14 Nisan 1992 tarihinde ise Fransa Cumhurbaşkanı François Mitterrand ve 8. Cumhurbaşkanı Turgut Özal arasında imzalanan protokol çerçevesinde Galatasaray Eğitim Öğretim Kurumu (GEÖK) kurularak, ilkokul ve üniversite eğitimini de kapsayan bütünsel bir yapı hayata geçirilmiştir.
Mimari Detaylar ve Geleneksel Kültür
Günümüzde Fransızca eğitim veren bir devlet lisesi konumundaki okul, göz alıcı "U" biçimli ana binasıyla dikkat çeker. Binanın merkez çatısında yer alan Meyer markalı elektronik dairesel kadranlı saat, 1870 yılındaki büyük yangın sonrasında yapılan 1908 restorasyonu sırasında eklenmiş olup günümüzde de çalışmaya devam etmektedir. Ayrıca okul bünyesinde 54 sınıf, resim atölyeleri, müzik odaları, spor alanları, revir ile kız ve erkek öğrenci yurtları yer almaktadır. Lisenin en köklü geleneklerinden biri olan ve 1930'lu yıllara dayanan ünlü Galatasaray pilavı ise her yıl Haziran ve Aralık aylarında düzenlenen mezunlar buluşmalarında ikram edilmektedir.