Elmakaya (Leter) Beldesi'nin Tarihçesi ve Önemi
Muş ilinin Bulanık ilçesine bağlı bir belde olan Elmakaya, eski adı olan Leter adıyla da bilinmektedir. Zamanında bir Ermeni yerleşim birimi olan bu bölge, tarihi derinliği ile dikkat çekmektedir. Beldede özellikle Urartu dönemine ait tarihi kalıntılara sıklıkla rastlanmaktadır. Elmakaya, geçmişten günümüze taşıdığı kültürel mirasla bölgenin en dikkat çekici tarihi alanlarından biridir.
M.Ö. 3. Binyıla Uzanan Çikledar Buluntuları
Leter (Elmakaya) Beldesi sınırları içindeki Çikledar (Çatalağaç) mevkiinde gerçekleştirilen kazılar, bu yörenin tarihini M.Ö. 3000 yıllarına kadar götürmektedir. Kazı çalışmaları sırasında gün yüzüne çıkarılan buluntular, o dönemin en önemli eserleri arasında yer almakta ve bölgenin geçmişine büyük ölçüde ışık tutmaktadır. Eserlerin sağlam bir şekilde bulunmuş olması, bölgenin kültürel değeri ve tarihi sürekliliği açısından son derece büyük bir öneme sahiptir.
İstanbul Arkeoloji Müzesi'ndeki Tarihi Miras
Çikledar bölgesindeki arkeolojik çalışmalar sonucu elde edilen ve geçmişe ışık tutan bu nadide eserler, günümüzde İstanbul Arkeoloji Müzesi bünyesinde özenle korunmaktadır. Kültür değerlerimizin önemli bir parçası olan bu eserlere dair detaylı bilimsel araştırmalar ve akademik bir makale, Arkeolog Adil Evren tarafından hazırlanmıştır. Bu çalışma, 1999 yılında Arkeoloji ve Sanat dergisinin 89. sayısında yayımlanarak literatüre kazandırılmıştır.
Coğrafi Konum ve Günümüzdeki Yaşam
Elmakaya, Muş il merkezine yaklaşık 150 kilometre uzaklıkta yer almaktadır. Coğrafi konumu itibarıyla kuzeyindeki Malazgirt ilçesine 10 kilometre, batısındaki Bulanık ilçe merkezine ise 23 kilometre mesafede konumlanmıştır. 24 Nisan 1992 tarihinde belediye statüsü alarak beldeye dönüşen yerleşimde halkın temel geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır. Geçmişte Karadeniz kökenli vatandaşların da ikamet ettiği beldede, göç hadiselerine rağmen sosyal bağlar korunmuştur. Son dönemde eğitime verilen değerle birlikte pek çok genç üniversite eğitimi almakta ve beldenin sosyal-kültürel gelişimine katkı sağlamaktadır.